Atık Satışı ve Hak Devirlerinin İhalesiz Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Atık Satışı ve Hak Devirlerinin İhalesiz Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin iş ve işlemleri incelendiğinde, ekonomik değer ihtiva eden atık satışı ile Üniversite adına tescilli markalarının kullanım hakkının ihale yapılmaksızın bazı firmalara devredildiği görülmüştür.
Üniversitenin merkez kampüsünde yıl içerisinde biriktirilen kâğıt ve plastik
atıkların ihale yapılmaksızın peyderpey satışının yapılması
10.09.1983 tarih ve 18161 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği,
Mezkur Kanun’un “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde, tahmin edilen bedelin, idarelerce tespit edileceği veya ettirileceği, işin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulacağı, tahmin edilen bedelin, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterileceği ve asıl evrakın arasında saklanacağı ve bu bedelin gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirileceği,
Yine aynı Kanun’un “ihale usullerinin neler olduğu” başlıklı 35’inci maddesinde ise, bu Kanunun 1’inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde kapalı teklif usulü, belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, açık teklif usulü, pazarlık usulü ve yarışma usulünün uygulanacağı,
hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yer alan herhangi bir kamu idaresinin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimde, Üniversitenin merkez kampüsündeki tüm birimlerden çıkan kâğıt ve plastik atıkların ihalesiz bir şekilde geri dönüşüm alanında faaliyet gösteren bir firmaya satıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, bundan sonra kâğıt, cam ve ambalaj atığı oluşması durumunda bunların satışının 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yapılacağı ifade edilmiştir.
Üniversite adına tescilli markaların kullanım hakkının ihale yapılmaksızın devredilmesi
10.09.1983 tarih ve 18161 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği,
Mezkur Kanun’un “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde, tahmin edilen bedelin, idarelerce tespit edileceği veya ettirileceği, işin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulacağı, tahmin edilen bedelin, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterileceği ve asıl evrakın arasında saklanacağı ve bu bedelin gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirileceği,
Yine aynı Kanun’un “ihale usullerinin neler olduğu” başlıklı 35’inci maddesinde ise, bu Kanunun 1’inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde kapalı teklif usulü, belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, açık teklif usulü, pazarlık usulü ve yarışma usulünün uygulanacağı,
hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yer alan herhangi bir kamu idaresinin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimde, aşağıdaki tabloda gösterilen Üniversite adına tescilli markaların kullanım hakkının üniversite yönetim kurulu kararlarıyla ihale yapılmaksızın bir firmaya devredildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, bulguda yer alan tespite katılınmış, bundan sonra bulgu konusu işlemlerin ihale mevzuatına uygun olarak yürütüleceği ifade edilmiştir.
Tablo 6:İhalesiz Verilen Haklar

Bu itibarla, kamu kaynağının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılabilmesinin sağlanabilmesi için söz konusu işlemlerin 2886 sayılı Kanuna göre yürütülmesi gerekmektedir.