ÖZET: Atıksu arıtma tesisinin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmıştır. İl Belediyesi’nin sorumluluğunda, atık suların arıtılmasına yönelik bir tesisin bulunmadığı tespit edilmiştir. 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11’inci maddesi gereğince, atıkların uygun yöntemlerle arıtılması ve bertaraf edilmesi zorunludur. Bu bağlamda, atıksuların toplanması ve arıtılması için gerekli altyapı sistemlerinin kurulması, bakım ve onarımının yapılması, belediyelerin ve ilgili kuruluşların sorumluluğundadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, atık suların doğrudan iki nehre deşarj edildiği belirlenmiştir. Bu durum, çevresel sorunlara yol açma potansiyeli taşımaktadır. Kamu idaresi, bu bulguya ilişkin gerekli çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir. Ancak, mevcut mevzuat çerçevesinde, atıksu arıtma tesisinin kurulması ve işletilmesi, belediyenin öncelikli sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Sonuç olarak, atıksu arıtma tesisinin eksikliği, çevresel sürdürülebilirlik açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle, ilgili altyapı sistemlerinin bir an önce hayata geçirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Atıksu Arıtma Tesisinin Bulunmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin sorumluluğu altındaki alanda atık suların arıtılabilmesi için atıksu arıtma tesisinin bulunmadığı görülmüştür.

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “İzin alma, arıtma ve bertaraf etme yükümlülüğü” başlıklı 11’inci maddesine göre üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri sonucunda oluşan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı vermeleri uygun görülmeyen tesis ve işletmeler ile yerleşim birimleri atıklarını yönetmeliklerde belirlenen standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle ve öngörülen izinleri almakla yükümlüdürler.

Ayrıca anılan madde gereğince; atıksuları toplayan kanalizasyon sistemi ile atıksuların arıtıldığı ve arıtılmış atıksuların bertarafının sağlandığı atıksu altyapı sistemlerinin kurulması, bakımı, onarımı, ıslahı ve işletilmesinden; büyükşehirlerde 20.11.1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunla belirlenen kuruluşlar, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bunların dışında iskâna konu her türlü kullanım alanında valiliğin denetiminde bu alanları kullananlar sorumludur.

Yapılan incelemede; İdarede atık su arıtma tesisinin bulunmadığı, atık suların direkt olarak şehirdeki iki nehre deşarj edildiği tespit edilmiştir. Bu durumun çevre sorunlarına neden olacağı düşünülmektedir.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre Belediye sorumluluğu altındaki alanlarda atık suları toplayan kanalizasyon sistemi ile atık suların arıtıldığı ve arıtılmış atık suların bertarafının sağlandığı atık su altyapı sistemlerinin kurulması, bakımı, onarımı, ıslahı ve işletilmesinden sorumludur. Bu sebeple atıksu arıtma tesisinin kurulması gerekmektedir.