|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, atıksu arıtma tesislerine ilişkin Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nde belirlenen deşarj limitlerinin aşılması nedeniyle ilgili Bakanlık tarafından ceza uygulandığı tespit edilmiştir. Yönetmeliğin 38. maddesi, alıcı ortama atıksu deşarjı için çevre iznine tabi işletmelere yönelik genel hükümleri içermekte ve kirletilmiş bölgelerde deşarj standartlarının belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, mevcut su kaynaklarının korunması amacıyla, atıksu deşarjlarında kısıtlamalar yapılması gerektiği ifade edilmektedir.
Ayrıca, Yönetmeliğin 55. maddesi, yasaklara uymayanlar için idari yaptırımlar öngörmekte ve bu yaptırımların uygulanmasında yetkili mercilerin rolünü belirtmektedir. Denetim süreçleri, Çevre Kanunu çerçevesinde yürütülmekte ve bu süreçte tespit edilen ihlaller sonucunda cezalar kesilmektedir. Sonuç olarak, atıksu arıtma tesislerinin mevzuata uygun bir şekilde çalışması, su kirliliğinin önlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. İdarenin, bu tesislerin işletiminde belirlenen sınırlara ulaşması için gerekli çalışmaları başlatması gerekmektedir. Aynı zamanda, bütçeye olumsuz etki yaratacak durumların önüne geçilmesi de önem taşımaktadır. |
BULGU: Atıksu Arıtma Tesislerine Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Deşarj Limit Aşımı Sebebiyle Ceza Kesilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yapılan incelemelerde İdarenin yetki ve işletiminde olan atık su arıtma tesislerine Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nde belirtilen deşarj limitlerinin üzerinde atık su salınması sebebiyle Bakanlık tarafından ceza kesildiği tespit edilmiştir.
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin “Alıcı ortama atıksu deşarjı konusunda çevre iznine tabi işletmeler için genel hükümler” başlıklı 38’inci maddesinde; “.. Alıcı ortamın çok yoğun bir şekilde kirletilmiş olduğu yörelerde alıcı ortam deşarj standartları, yer ve sınır belirlemeleri ve uygulanacak diğer işlemlerin, havza koruma planı ile tespit edilmesi esastır. Bakanlıkça bir alıcı ortamın, mevcut kullanım amaçlarının olumsuz yönde etkilenmesini önlemek veya kalitesini düzeltmek amacı ile alıcı ortama, bilimsel çalışmalar sonucu oluşturulan Havza Koruma Planı çalışması yapılıncaya kadar alıcı ortamdaki su kaynaklarının minimum debileri ve kirlilik seviyesi dikkate alınarak mevcut atıksu deşarjlarında bu Yönetmelikte öngörülen sınırların ötesinde kısıtlamalar yapılabilir. (Değişik ibare:RG- 17/12/2022-32046) Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğinin eklerinde yer alan limit değerler dikkate alınarak yapılacak hesaplamalar sonucunda atıksu deşarj limitlerinde gerekli oranda kısıtlama yapılır. Yapılan kısıtlamalar tebliği tarihinden itibaren oniki ay içerisinde faaliyet sahibi tarafından gerçekleştirilir.” ,
İlgili Yönetmeliğin “Yaptırım” başlıklı 55′ inci maddesinde: “Bu Yönetmelikteki yasaklara aykırı hareket edenler ve belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenlere; ek süre verilmesi ve bu süre sonunda da yerine getirmediği takdirde faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması Çevre Kanununun 15 inci maddesinde belirtilen makamlar tarafından, aynı Kanunun 20 nci ve 23 üncü maddelerinde belirtilen idari nitelikteki cezalar ise yine aynı Kanunun 24 üncü maddesinde belirtilen yetkili merciler tarafından verilir.” ,
Yine Mezkur Yönetmelik’in Denetim başlıklı 51′ inci maddesinde “Bu Yönetmelik uyarınca; Alıcı ortama her türlü atıksu deşarj denetiminde Çevre Kanunu ve (Değişik ibare:RG- 17/12/2022-32046) 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin altıncı kısmının dördüncü bölümü uyarınca Bakanlık yetkilidir. Bu yetki taşrada (Değişik ibare:RG-17/12/2022- 32046) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerince kullanılır.” Denilmektedir.
Bu mevzuat doğrultusunda Bakanlık birimleri tarafından yapılan denetimler sonucunda söz konusu Yönetmelik hükümlerine aykırılıklar tespit edilmiş ve deşarj limitlerinin aşılması sebebiyle cezaların kesildiği görülmüştür.
Sonuç olarak İdare tarafından bu atık su arıtma tesislerinin çalışmasında mevzuatta belirtilen sınırlara ulaşması su kirliliğinin önlenmesi açısından görevleri bulunan İdare için elzem olup bu kapsamda çalışmaların başlatılması gerekmektedir. Bununla birlikte mahalli bir bölgede hizmet sunmak amacıyla bütçe oluşturan İdarenin bu şekilde bütçeye yük oluşturması engellenmelidir.