ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyelerinin atıksu uzaklaştırma ücretlerinin Katma Değer Vergisi’ne (KDV) tabi tutulmadığını ortaya koymuştur. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyeler ve diğer kamu kuruluşlarının sunduğu hizmetlerin KDV’ye tabi olduğunu belirtmektedir. Ancak, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na göre, belediyeler tarafından sağlanan atık su hizmetleri %10 oranında KDV’ye tabi olmalıdır.

Denetim bulguları, 2024 ve önceki yıllarda düzenlenen faturalarda atıksu uzaklaştırma ücretleri için KDV’nin hesaplanmadığını göstermektedir. Bu durum, tahakkuk ettirilen ücretlerin %10’u kadar Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na eksik kayıt yapılmasına yol açmıştır. Sonuç olarak, 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı’nın borç bakiyesi dönem sonunda 46.154.690,11 TL gibi yüksek bir tutara ulaşmıştır. Kamu idaresi, bu hataların 2025 yılı içinde düzeltileceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, atıksu uzaklaştırma hizmetlerinin KDV’ye tabi tutulmaması, 2024 yılı sonu bilançosunda hesaplanmayan KDV tutarının eksik görünmesine neden olmuştur.

BULGU: Atıksu Uzaklaştırma Ücretlerinden Katma Değer Vergisi Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Atıksu uzaklaştırma ücretlerinin Katma Değer Vergisine (KDV) tabi tutulmadığı görülmüştür.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/3-g maddesinde, genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV’ye tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “Oran” başlıklı 28’inci maddesinde katma değer vergisi oranının, vergiye tabi her bir işlem için %10 olduğu, Cumhurbaşkanının bu oranı, dört katına kadar artırmaya, %1’e kadar indirmeye, bu oranlar dâhilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası ve inşaatın yapıldığı arsanın veya konutun vergi değeri ve bulunduğu yeri esas alarak konut teslimleri için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

Bu kapsamda çıkarılan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Katma değer vergisi oranları” başlıklı 1’inci maddesinde, mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranlarının ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için %20, ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1, ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %10 olarak tespit edilmiştir.

Mezkur Karar’ın ekli (II) sayılı listesinin 27’nci satırında “Belediyeler ve bunların iktisadi işletmeleri tarafından verilen atık su hizmetleri” ibaresi yer almakta olduğundan belediyeler ve bunların iktisadi işletmeleri tarafından verilen atık su hizmetlerinin %10 oranında KDV’ye tabi tutulması gerekmektedir.

Uygulamada, 2024 yılında ve önceki yıllarda belediye tarafından düzenlenen faturalarda atıksu uzaklaştırma ücretinin yer aldığı ancak bu ücret için KDV’nin hesaplanmadığı, bu nedenle tahakkuk ettirilen atıksu uzaklaştırma ücretinin %10’u tutarında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına eksik kayıt yapıldığı görülmüştür.

Önceki yıllardan beri süregelen söz konusu hatalı uygulamanın da etkisiyle 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının borç bakiyesi dönem sonu itibarıyla 46.154.690,11 TL gibi yüksek bir tutara ulaşmıştır.

Kamu İdaresi cevabında; bulguda belirtilen hataların 2025 yılı içerisinde yapılmayacağı ve hataya sebebiyet veren durumun düzeltileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, atık su uzaklaştırma hizmetlerinin KDV’ye tabi tutulmaması nedeniyle 2024 yıl sonu Bilançosunda, hesaplanmayan KDV tutarı kadar 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının eksik, 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının ise fazla görünmesine neden olunmuştur.