|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, bir belediye şirketinin mali tablolarında 195 İş Avansları Hesabı’nın hatalı kullanımı tespit edilmiştir. Bu hesap, işletme adına mal ve hizmet alımları ile giderlerin izlenmesi amacıyla personel ve diğer kişilere verilen avansların kaydedilmesi için tasarlanmıştır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, personele avans verilmeden harcama tutarlarının bu hesaba alacak olarak kaydedildiği ve personelin avans tutarından daha fazla harcama yapması durumunda tüm harcamaların yine bu hesaba kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, söz konusu hesabın personel bazında alacak kalanı vermesine neden olmuştur.
Mevzuat gereğince, 195 İş Avansları Hesabı’nın yalnızca avans verilmesi durumunda borç kaydı yapılması gerektiği ve fazla harcamaların 335 Personele Borçlar Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir. Ancak mevcut uygulama, bu kurallara aykırı bir şekilde yürütülmüştür. Dolayısıyla, işletmenin muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulması ve mevzuata uygun hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu tür hatalı uygulamalar, mali tabloların güvenilirliğini zedeleyebilir ve işletmenin mali durumunu olumsuz etkileyebilir. |
BULGU: Avans Hesabının Hatalı Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket mali tablolarının incelenmesi neticesinde, 195 İş Avansları Hesabının personel bazında alacak kalanı verdiği görülmüştür.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Genel Tebliği’ne göre; 195 İş Avansları Hesabı, işletme adına mal ve hizmet satın alacak, işletme adına bir kısım gider ve ödemeleri yapacak personel ve personel dışındaki kişilere verilen iş avanslarının izlemek için kullanılmakta avans verildiğinde bu hesaba borç; avans alanın ibraz ettiği harcama veya ödeme belgelerine dayanılarak ilgili hesapların borcu karşılığında da bu hesaba alacak kaydı yapılmaktadır. 335 Personele Borçlar Hesabı da işletmenin personeline olan çeşitli borçlarının izlenmesi için kullanılmaktadır.
Yukarda açıklanan mevzuat hükümlerine göre işletme adına gider yapmak üzere personele verilen avansların izlenmesi için kullanılan 195 İş Avansları Hesabı borç karakterli bir hesaptır ve alacak kalanı vermemesi gerekmektedir.
Şirketin muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde, personele herhangi bir avans verilmeden personelin işletme adına yaptığı harcama tutarlarının 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi ve personelin verilen avans tutarından daha fazla harcama yapması durumunda tüm harcamaların 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi nedeniyle ilgili hesabın personel bazında alacak kalanı verdiği görülmüştür.
195 İş Avansları Hesabının sadece işletme adına gider yapmak üzere avans verilmesi durumunda hesabın borcuna kayıt yapılmak suretiyle kullanılması ve personelin verilen avans tutarından daha fazla harcama yapması durumunda fazla tutarın 335 Personele Borçlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.