Avansların Mahsup Süresinde Kapatılmaması ve Süresinde Kapatılmayan Avanslara Gecikme Zammı İşletilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Avansların Mahsup Süresinde Kapatılmaması ve Süresinde Kapatılmayan Avanslara Gecikme Zammı İşletilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare tarafından verilen avansların mevzuatta öngörülen süreler içerisinde kapatılmadığı ve süreyi aşanlara da gecikme zammı işletilmediği görülmüştür.

27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “16 Ön Ödemeler” başlıklı 123’üncü maddesinde; harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi giderler ve her yıl merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenecek tutarların altında kalan giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği; ön ödemeler ile ilgili olarak bu Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesinde belirtilen ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.

21.01.2006 tarih ve 26056 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde, her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu, mutemetlerin işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin mutemede verilen avansların mahsubu ile ilgili 125’inci maddesinde, mahsup edilmeyen mutemet avansları veya iade edilmeyen avans artığının mutemet adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alınarak durumun mutemedin bağlı olduğu daireye bildirileceği ve bu mutemede varsa gecikme zammı dâhil avansın mahsubu yapılıncaya kadar bir daha avans verilemeyeceği veya adına kredi açılmayacağı ayrıca mutemet hakkında 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uyarınca işlem yapılacağı belirtilmiştir.

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından alınan veriler doğrultusunda yapılan incelemede; harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avanslardan bazılarının mevzuatta belirtilen sürelerde mahsup edilmediği ve süresinde mahsup edilmeyen bu avanslara gecikme zammının da uygulanmadığı tespit edilmiş olup aşağıdaki tabloda ilgili avans tutarlarının detayına yer verilmiştir.

Tablo 14: Süresinde Kapatılmayan Avans Tutarları

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avansların süresinde mahsup edilmesi hususunda ilgili birimlerin bilgilendirildiği, verilen avansların yasal süresi içerisinde kapatılacağı ve süresinde kapatılmayan avans veya avans artıklarının faiziyle birlikte tahsil edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından verilen avansların kapatılmasında mevzuatta belirtilen sürelere uyulması ve gecikmeye sebep olanlardan avans veya avans artıklarının faizi ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir.