|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nde harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avansların mahsup sürelerine uyulmadığını ve süresi dolmuş avansların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, ön ödemelerin belirli süreler içinde kapatılmasını zorunlu kılmakta; aksi takdirde mutemetlerin avansları 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilerek durumu bağlı oldukları daireye bildirilmelidir. Ayrıca, süresinde kapatılmayan avanslar için mutemetlere bir daha avans verilmemesi ve gerekli yasal işlemlerin başlatılması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler, bazı avansların mevzuatta öngörülen süreler içinde mahsup edilmediğini ve bu durumun 160 İş Avans ve Kredileri Hesabı’nda izlenmeye devam ettiğini göstermektedir. İdarenin verdiği yanıtta, avansların süresinde kapatılmasına özen gösterildiği ifade edilse de, belgelerin hazırlanmasında yaşanan gecikmelerin sorunu çözmediği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, mevzuat ihlali ile sonuçlanmakta ve kamu idaresinin mali tablolarında doğru bilgi sunulmasını engellemektedir. Sonuç olarak, verilen avansların ve açılan kredilerin mahsup işlemlerinde mevzuatın belirlediği sürelerin dikkate alınması büyük önem taşımaktadır. Süresinde kapatılmayan avansların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmesi ve gerekli diğer işlemlerin yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Avansların Mahsup Süresinde Kapatılmaması ve Süresinde Kapatılmayan Avansların Kişilerden Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avansların mahsup süresine uyulmadığı ve mahsup süresinde kapatılmayan avansların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda takip edilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “16 Ön ödemeler” başlıklı 123’üncü maddesinde; ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi giderler ve her yıl merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenecek tutarların altında kalan giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği; ön ödemeler ile ilgili olarak bu Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesinde belirtilen ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön ödemelerde mahsup süresi ve sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde; her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu, mutemetlerin işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin mutemede verilen avansların mahsubu ile ilgili 125’inci maddesinde mahsup edilmeyen mutemet avansları veya iade edilmeyen avans tutarları mutemet adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilerek durumun mutemedin bağlı olduğu daireye bildirileceği ve bu mutemede varsa gecikme zammı dâhil avansın mahsubu yapılıncaya kadar bir daha avans verilemeyeceği veya adına kredi açılmayacağı ayrıca mutemet hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Yapılan incelemede; harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avansların bir kısmının mevzuatta öngörülen süreler içinde mahsup edilmediği, mahsup edilmeyen iş avansları ve kredilerin 160 İş Avans ve Kredileri Hesabı’nda izlenmeye devam edildiği ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na aktarılmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, verilen avansların mahsup süresinde kapatılmasına azami özen gösterildiği, süresi aşan avanslar incelendiğinde, avans mutemetlerinin mal ve hizmet giderlerine ait faturaların süresi içinde alındığı ancak muayene kabul, taşınır işlem fişi belgeleri ve ödeme emri belgesinin hazırlanmasında süre aşımı yaşandığı belirtilmiştir. Ancak bu açıklama, harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avansların bazılarının mevzuatta belirtilen sürelerde mahsup edilmediğini ve mahsubu yapılmayan avansların 160 İş Avans ve Kredileri Hesabı’nda takip edilerek, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na aktarılmadığını göstermektedir. Bu durum, mevzuatın ihlali ile sonuçlanmakta ve Kamu İdaresinin mali tablolarında doğru bilginin sunulmamasına neden olmaktadır.
Sonuç olarak, verilen avans ve açılan kredilerin mahsup işlemlerinde mevzuatta belirtilen sürelere dikkat edilmelidir. Ayrıca süresinde mahsup edilmeyen avansların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmesi ve akabinde mevzuatta belirtilen diğer işlemlerin yapılması gerekmektedir.