ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda, il belediyesinin kamu idaresi tarafından verilen avansların mevzuatta belirlenen süreler içinde kapatılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 123. maddesi, harcama yetkilisinin uygun görmesi durumunda ön ödemelerin yapılabileceğini belirtmektedir. Ancak, bu ön ödemelerin ve kredilerin mahsubu için belirlenen süreler, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde titizlikle uygulanmalıdır.

Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11. maddesi, mutemetlerin harcadıkları tutarları belirli bir süre içinde muhasebe yetkilisine sunmalarını ve artan tutarları iade etmelerini zorunlu kılmaktadır. Yapılan denetimlerde, harcama yetkilisi tarafından mutemetlere verilen toplam 78 avansın, mevzuatta öngörülen süreler içinde mahsup edilmediği ortaya çıkmıştır. Bu durum, avansların zamanında kapatılmaması nedeniyle mali disiplinin sağlanamadığını göstermektedir.

Kamu İdaresi, avans ve kredilerin mevzuat hükümlerine uygun olarak zamanında kapatılacağını belirtmiştir. Ancak, bu taahhüdün yerine getirilmesi, mali yönetim açısından büyük önem taşımaktadır ve gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.

BULGU: Avansların Mevzuatta Belirtilen Mahsup Süresinde Kapatılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından verilen avansların mevzuatta öngörülen süreler içerisinde kapatılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Ön Ödemeler” başlıklı 123’üncü maddesinde; harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi giderler ve her yıl merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenecek tutarların altında kalan giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği; ön ödemeler ile ilgili olarak bu Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesinde belirtilen ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.

Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde, her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu, mutemetlerin işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin mutemede verilen avansların mahsubu ile ilgili 125’inci maddesinde mahsup edilmeyen mutemet avansları veya iade edilmeyen avans artığının mutemet adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na alınarak durumun mutemedin bağlı olduğu daireye bildirileceği ve bu mutemede varsa gecikme zammı dâhil avansın mahsubu yapılıncaya kadar bir daha avans verilemeyeceği veya adına kredi açılmayacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, harcama yetkilisi mutemetlerine farklı zamanlarda verilen 78 adet avansın mevzuatta belirtilen sürelerde mahsup edilmediği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, verilen avans ve kredilerin mevzuatta belirtilen süreler içerisinde kapatılmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından verilen avansların mevzuat hükümleri doğrultusunda süresinde kapatılmasının sağlanması gerekmektedir.