|
ÖZET: Avrupa Birliği destekli Bricker Projesi, 2013 yılında üniversite ile il özel idaresi arasında imzalanarak 2014 yılında faaliyete geçmiştir. Proje, üniversite hastanesi A blokta enerji tasarrufu sağlamak amacıyla güneş enerjisinden elektrik ve sıcak su üretmeyi hedeflemektedir. Ancak, sistemin çalıştırılmaması ve yetersiz güvenlik önlemleri nedeniyle önemli hasarlar meydana gelmiş, bu da projenin atıl durumda kalmasına yol açmıştır. Teknik uzmanlar, sistemin yeniden aktif hale getirilmesi için gerekli maliyetin 1.600.000 TL ile 2.000.000 TL arasında olacağını belirlemiştir.
Bricker Projesi, yıllık ortalama 4.465.800 kWh ısıl enerji üretimi potansiyeline sahip olup, bu da yaklaşık 420.000 m³ doğal gaz tasarrufu sağlamaktadır. Projenin yeniden hayata geçirilmesi, Tıp Fakültesi Hastanesi’nin ekonomik durumunu iyileştireceği düşünülmektedir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, projenin güvenlik önlemleri de dahil olmak üzere yeniden aktif hale getirilmesi için gerekli çalışmaların sürdürülmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Üniversite yönetimi, Bricker Projesi’nin yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmaların devam ettiğini belirtmiştir. Bu süreçte, kaynakların etkili ve verimli kullanılması adına gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Avrupa Birliği Desteği Kapsamında Yapılan Projenin Atıl Halde Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Güneş enerjisinden elektrik ve sıcak su elde etmek amacıyla kurulan Avrupa Birliği destekli Bricker Projesninin atıl bir halde bekletildiği tespit edilmiştir.
Bricker Projesi Üniversite ile İl özel idaresi tarafından 2013 yılın da imzalanan Kamu binalarında enerji tasarrufu sağlayan maliyet etkin tadilat stratejileri desteklenmesi kapsamında Avrupa Komisyonunca desteklenen bir projedir. Bu kapsamda 2014 yılında Bricker projesi başlamıştır. Üniversite hastanesi A blok enerji tüketimlerinin azaltılması ve desteklenmesi çerçevesinde enerji ölçümleri yapılıp bina mantolaması yapılmış elektrik ve ısı sarfiyatlarının düşürülmesi çerçevesin de güneş ısısı sistemi kurulmuştur. Sistem rektörlük ve dekanlık tarafından çalıştırılmıştır.
Ana ısı üretim sistemi yaklaşık olarak 2020 yılına kadar çalıştırılmaya devam edilmiştir. Saha içerisindeki emniyet valflerinin olduğu alanda bulunan iki tane yağ tahliye vanaları açılarak sistemden yağ alınması, sabah olduğunda sistem çalışmaya başladığında bu vanalardan yağın büyük bir kısmını atmış olması sebebiyle sistem çalıştırılamaz hale gelmiştir. Sistemin çalıştırılmaması ve yetersiz güvenlik önlemleri nedeniyle kablo ve bazı panolara zarar verilmiştir.
Bu nedenle sistemin yeniden aktif hale getirilmesi için gerekli malzeme ve düzenlenme maliyeti 1.600.000 TL ile 2.000.000 TL arasında olacağı teknik elemanlarca hesaplanmıştır. Yaklaşık olarak günlük üretilen ısıl enerji verimliliği saatlik 1500 KWh ‘tir. Aydın ili için güneşlenme değerlerine göre günlük ısıl üretim 12.400 Kwh Aylık 372.000 kWh yıllık ortalama 4.465.800 kWh ısıl enerji üretimi yapılabilmekte olup bu sistemde yaklaşık doğal gaz tasarrufu 420.000 m3 tür. Parasal olarak yıllık 5.606.000 TL katkısı olacağı teknik elamanlarca hesaplanan bricker projesini aktif hale getirmek, zarar eden Tıp Fakültesi Hastanesini ekonomik açıdan rahatlatacağı düşünülmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır,” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu’nun, “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır,” şeklinde tanımlanmaktadır.
Üniversite hastanesine ekonomik katkı sağlayacağı anlaşılan bricker projesinin aktif hale getirilmesi için güvenlik dahil gerekli çalışmaların yapılmasında yarar görülmektedir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitlerine istinaden idare cevabında; Üniversite hastanesine ekonomik yönden katkı sağlayacağı değerlendirilen bricker projesinin Rektörlük tarafınca yeniden aktif hale getirilmesi ile ilgili çalışmaların devam etmekte olduğu beyan edilmiştir.
Bu itibarla; idare tarafınca tespite konu hususun esasına iştirak edilerek gerekli çalışmaların devam ettiği belirtilmiş olup kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması adına ricker projesinin aktif hale getirilmesi için güvenlik dahil gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.