BULGU: Avukat Vekâlet Ücreti Ödemelerinin Kümülatif Gelir Vergisi Matrahına Dâhil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Yapılan incelemede avukat vekalet ücreti ödemelerinde kümülatif gelir vergisi matrahının uygulanmadığı ve ödenen vekalet ücretinin maaşa esas gelir vergisi matrahına dahil edilmediği görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 1’nci maddesinde; “Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.”
61’inci maddesinde; “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.” hükümleri yer almaktadır
103’üncü maddesinde ise; gelir vergisine tabi gelirlerin kümülatif olarak hangi oranlarda vergilendirileceği gösterilmiştir.
Kurumca tahsil edilen vekalet ücretinin kişilere ödenmesi esnasında, Kurumdan elde edilen diğer ücret ödemeleri ile birleştirilmek suretiyle kümülatif matrah esas alınarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 61, 94 ve 103’üncü maddeleri kapsamında gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması, ayrıca, ödenen vekalet ücretinin maaşa esas gelir vergisi toplam matrahına dahil edilerek maaşından kesilecek gelir vergisinin buna göre hesaplanması gerekmektedir.
Bu konuda Sayıştay 6. Dairesi’nin 30.03.2023 tarih ve 127 no.lu İlamı ile Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 14.12.2020 tarih ve 928424 sayılı Özelgesi örnektir.
Ödenen vekalet ücretleri vergiye tabi unsurların toplamına yani vergi matrahına eklenmesi gereken ücretlerdendir. Bir ücret kazancı sahibinin bir yıl içerisinde elde ettiği ücret gelirlerinin toplanması ve yukarıda belirtilen vergi dilimleri çerçevesinde gelir vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.
İdare cevabında konu olan 85.955,28 TL avukatlık vekalet ücreti ödemesinin vergi matrahına dahil edilmemesinden kaynaklanan eksik hesaplanan gelir vergisinin tamamlanmasına yönelik; Hukuk Müşaviri … adına 8.509,89 TL hesaplanan ek gelir vergisi ile Avukat … adına 11.473,56 TL hesaplanan ek gelir vergisi, ilgililerinden tahsil edilmesine müteakip gelir vergisi kodu ile beyan edilerek Artvin Vergi Dairesine ödenecektir. 2025 yılında yapılan avukat vekalet ücreti ödemelerine ait tutarlar gelir vergisi matrahına dahil edilmek üzere ilgili birime bildirilmiştir denilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince gelir vergisinin gelirin aynı takvim yılı içerisinde vergiye tabi bütün unsurlarının toplamı ve her bir gelir dilimine ait oranlar üzerinden hesaplanarak uygulanması gerekmektedir.