|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyeler için avukatlık vekâlet ücretlerinin yönetimi konusunda önemli bulgular sunmaktadır. İdare lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri neticesinde elde edilen vekâlet ücretlerinin %5’lik kısmı, bütçeye gelir olarak kaydedilmeden emanet hesaplarında bekletilmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82. maddesi, bu ücretlerin dağıtımına dair düzenlemeleri içermekte ve 1389 sayılı Kanun’un yürürlükten kaldırılmasıyla birlikte yeni düzenlemelerin geçerliliği sağlanmıştır.
659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, vekâlet ücretlerinin dağıtımına ilişkin usulleri belirlemekte ve %5’lik kısmın muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedileceğini vurgulamaktadır. Bu çerçevede, İdare lehine sonuçlanan davalarda tahsil edilen vekâlet ücretlerinin %95’inin ilgili personele dağıtılması, kalan %5’lik kısmın ise bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, 2024 yılında bu %5’lik tutarın (155.556,77 TL) emanet hesaplarda bekletildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, İdarenin avukatlık vekâlet ücretlerinden gelir kaydedilmesi gereken tutarları yönetmelik çerçevesinde kaydetmesi gerektiği belirtilmiştir. 2024 yılı itibarıyla, bu ücretlerin dağıtımında yaşanan hatalı işlemler, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzeltilmelidir. |
BULGU: Avukatlık Vekâlet Ücretlerinden Gelir Kaydedilmesi Gereken Tutarlarının Emanet Hesaplarında Bekletilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdare lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle elde edilen vekâlet ücretlerinden dağıtımı yapılmayan %5’lik kısım bütçeye gelir olarak kaydedilmeden emanet hesaplarında bekletilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık Ücretinin Dağıtımı” başlıklı 82’nci maddesinde belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun’un kıyas yolu ile uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar” başlıklı 18’inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında 1389 sayılı Kanun’un yürürlükten kaldırıldığı, diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanun’a yapılan atıfların bu KHK’ye yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.
Mezkûr KHK’nin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekâlet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14’üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde; vekâlet ücretinin %55’inin dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata, %40’ının ise dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara eşit olarak ödeneceği, (c) bendinde ise; dağıtımı yapılmayan %5’lik kısmın muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedileceği ve ayrıca emanet hesabında toplanan ve dağıtımı yapılamayan vekâlet ücretlerinin tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılının sonunda gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu KHK’nin 16’ncı maddesinde vekâlet ücretlerinin dağıtımına dair usullerin Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir. (02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’den önce: Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir).
Bu kapsamda Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik çıkarılmış ve 08.07.2012 tarihli ve 28347 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.
Mezkûr Yönetmelik’in “Ödenecek vekâlet ücretinin limiti ve dağıtım şekli” başlıklı 6’ncı maddesinde yukarıda bahsedilen Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine paralel hükümlere yer verilmiş, (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde ise toplanan vekâlet ücretlerinden dağıtımı yapılmayan %5’lik kısmın muhasebe birimince Hazineye gelir kaydedileceği ifade edilmiştir. Bu durumda, bahsi geçen düzenlemenin belediyeler için de kıyasen uygulanması gerektiği açıktır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, İdare lehine karara bağlanan ve tahsil edilen vekâlet ücretleri, bir emanet hesabında toplanacak, bu tutarın %5’i bütçeye gelir kaydedilecek, kalan %95’lik kısım ise 659 sayılı KHK’de belirtilen limitler dâhilinde vekâlet ücretini hak eden personele söz konusu emanet hesabından ödenecektir. Bunun yanında emanet hesabında toplanan ve dağıtımı yapılamayan vekâlet ücretleri de, tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılının sonunda emanet hesaplarından çıkarılarak gelir kaydedilecektir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; 2024 yılında İdare lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle elde edilen vekâlet ücretlerinin dağıtımı yapılmayan %5’lik kısmının (155.556,77 TL) gelir olarak kaydedilmeden emanet hesaplarda bekletildiği tespit edilmiştir.
İdare lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin %95’inin mevzuatında belirtilen personele dağıtılması, geriye kalan %5’lik kısmın da muhasebe birimince bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; avukatlık vekalet ücretlerinden gelir kaydedilmesi gereken tutarların Yönetmelik kapsamında gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 2024 yılında İdare lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle elde edilen vekâlet ücretlerinin dağıtımı yapılmayan %5’lik kısmının gelir olarak kaydedilmemesi nedeniyle mezkûr yıl itibariyle hatalı işlem tesis edilmiştir.