Avukatlık Vekâlet Ücretlerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Tutulması (Sayıştay)

BULGU: Avukatlık Vekâlet Ücretlerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Tutulması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü tarafından takip edilen davalar neticesinde hak kazanılan veya ödenen avukatlık vekâlet ücretlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu görülmüştür.
659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin KHK’nın 14’üncü maddesi ile Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde hak kazanılan avukatlık vekâlet ücretlerinin kimlere, hangi oranlarda dağıtılacağı, kişilere dağıtılacak tutarın yıllık üst sınırı, limit fazlası tutarın dağıtımı düzenlenmiş olup, dağıtım sonunda arta kalan limit fazlası tutarların da tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılı sonunda idarenin bütçesine gelir kaydedilmesi öngörülmüştür.
Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesap Planında ise vekâlet ücretlerine ilişkin aşağıda sayılan yardımcı hesap kodları ihdas edilmiş ve hesapların kullanım şekli 12.07.2012 tarihli Avukatlık Vekâlet Ücretleri konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Yazısı ile açıklanmıştır. Söz konusu Genel Yazı ve Hesap Planına göre;
– Muhasebe birimlerinin, tahsil ettikleri vekâlet ücreti tutarlarını 333.18.01 Dağıtılacak Vekâlet Ücretleri yardımcı hesabına kaydetmesi, merkez dışı muhasebe birimlerinin bu tutarları 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı vasıtasıyla merkez muhasebe birimine aktarması,
– 333.18.02 Dağıtılacak Vekâlet Ücretleri yardımcı hesabının %55 oranında dağıtılacak payın, 333.18.03 Dağıtılacak Vekâlet Ücretleri yardımcı hesabının %40 oranında dağıtılacak payın, 333.18.05 Dağıtılacak Vekâlet Ücretleri yardımcı hesabının ise limit fazlası olarak ödenmesi gereken tutarların izlenmesinde kullanılması,
– Üçüncü bütçe yılının sonuna kadar dağıtılamayan vekâlet ücreti tutarlarının 333.18.01 Dağıtılacak Vekâlet Ücretleri yardımcı hesabına borç, 600.03.01.02.03 Avukatlık Vekâlet Ücreti Gelirleri yardımcı hesabına alacak kaydedilerek bütçe hesaplarına da gerekli yansıtma kayıtlarının yapılması,
gerekmektedir.
Avukatlık vekâlet ücretlerinin muhasebe kayıtlarına ilişkin yapılan incelemelerde;
– Yönetmelik’in ekinde yer alan tabloya göre Genel Müdürlüğe bildirilen tahsil edilen vekâlet ücreti tutarları ile muhasebe kayıtlarına göre tahsil edilen tutarların uyumlu olmadığı,
– Taşra birimlerince 333 Emanetler Hesabının farklı alt kodları ile de tahsilat yapıldığı,
– Taşrada biriken 333.18 Avukatlık Vekalet Ücretleri Hesabında yıl sonunda merkez saymanlığına aktarılmamış bakiye kaldığı,
tespit edilmiştir.
Söz konusu hatalar, gerçekleştirme belgelerini düzenleyen birimler ile muhasebe birimleri arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanmakla birlikte mevcut verilerin takip edildiği sistem ile BKMYBS sisteminin birbiriyle entegre olmamasından ileri gelmektedir.
Kamu İdaresi tarafından, bulguda belirtilen hususlara yönelik muhasebe kayıt hatalarının giderildiği, kullanıcı hatalarının da en aza indirilmesini teminen BKMYBS üzerinde gerekli kontrollerin oluşturulduğu ifade edilmiştir. Ancak İdare tarafından yapılan bu işlemler 2024 yılında gerçekleştirildiğinden 2023 yılı mali tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak; geçmiş yıllar Sayıştay Denetim Raporlarında da yer verildiği üzere, tahsil edilen avukatlık vekâlet ücretlerinin hatalı muhasebeleştirilmesinin önüne geçilmesi, tahsilat ve aktarımların takibini sağlayabilmek için muhasebe sisteminin geliştirilerek kontrol mekanizmalarının oluşturulması gerekmektedir.