|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, avukatlık vekâlet ücretlerinin dağıtımında mevzuata uygun hareket etmediğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82. maddesi gereğince, belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri sonucunda tahsil edilen vekâlet ücretlerinin dağıtımında, 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin ilgili maddeleri, bu düzenlemelerin uygulanmadığını göstermektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyede yalnızca bir kadrolu avukatın bulunduğu ve vekâlet ücretlerinin doğrudan avukat aracılığıyla tahsil edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, vekâlet ücretlerinin %5’lik kısmının belediye bütçesine kaydedilmemesine yol açmıştır. Yönetmelik gereğince, tahsil edilen vekâlet ücretlerinin öncelikle idare hesabına kaydedilmesi ve dağıtımı yapılamayan %5’lik payın ilgili yıl içinde gelir olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştireceğini belirtmiştir. |
BULGU: Avukatlık Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımında Mevzuata Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilen vekalet ücretlerinin tahsili ve dağıtımının mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82’nci maddesinde; belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin dağıtımında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâleti Hakkında Kanun hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümleri ile atıflar” başlıklı 18’inci maddesinde; 02.02.1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun’un yürürlükten kaldırıldığı ve diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıfların bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılacağı hükmü yer almaktadır.
659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye istinaden çıkarılan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli” başlıklı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında idareler lehine karara bağlanan ve tahsil edilen vekalet ücretlerinin, dava ve icra takibini yapan hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez muhasebe birimi nezdinde açılan bir emanet hesabında toplanacağı; 6’ncı maddesinde, 4’üncü maddede sözü edilen vekalet ücretlerinin yüzde 95’inin belirlenen limit dâhilinde yine 6’ncı maddede yazılı olanlara göre ödeneceği ve geriye kalan yüzde 5’lik kısmın Hazineye gelir kaydedileceği; 8’inci maddesinde ise, emanet hesabında toplanan ve dağıtımı yapılamayan vekalet ücretleri tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılının sonunda gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun yukarıda bahsi geçen 82’nci maddesine göre söz konusu düzenlemenin kıyasen belediye bütçesi için de uygulanması gerektiği aşikârdır. Dolayısıyla Yönetmelik gereği, vekâlet ücretinin personele dağıtılmayacak %5’lik kısmı ilgili yıl, dağıtılamayan kısmın ise vekâlet ücretinin tahsilini takip eden üçüncü yılın sonunda Belediye bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede İdarede kadrolu bir tane avukatın bulunduğu ve Kurum lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanan vekalet ücretlerinin İdare tarafından tahsil edilmeden doğrudan avukat aracılığıyla tahsil edildiği dolayısıyla vekalet ücretlerinin yüzde 5’lik kısmının İdare bütçesine gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak İdare lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilecek vekalet ücretlerinin öncelikle idare hesabına kaydedilmesi ve bu tutarlardan dağıtımı yapılmayacak olan yüzde 5’lik payın gelir olarak kaydedilmesi gerekmektedir.