ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerle ilgili avukatlık vekâlet ücretlerinin dağıtımında hatalar olduğunu ortaya koymuştur. Üniversite lehine sonuçlanan davalar için tahsil edilen vekâlet ücretlerinin dağıtımında, 659 No.lu Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin ilgili maddelerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, 2022 yılında tahsil edilen 85.562,86 TL tutarındaki vekâlet ücretinin %79,26’sının hukuk müşavirine ve avukata eşit olarak dağıtıldığı, %15,74’ünün ise başka bir avukata verildiği gözlemlenmiştir. Ancak, dava dosyalarını kimin takip ettiği belirtilmemiştir.

Ayrıca, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu gereğince başka bir birimde görevlendirilen bir avukata vekalet ücreti ödenmediği anlaşılmıştır. Oysa bu avukat, asli görevlerini aksatmadan hukuk müşavirliği biriminde çalışmaya devam etmiştir. Dolayısıyla, bu avukatın da %40’lık dilimden pay alması gerektiği ifade edilmektedir. Kamu İdaresi, gelecekte vekalet ücretlerinin dağıtımının mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Üniversitenin, vekalet ücreti dağıtımını ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlemesi önem arz etmektedir.

BULGU: Avukatlık Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımının Hatalı Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite lehine karara bağlanan davalarla ilgili olarak tahsil edilen avukatlık vekâlet ücretlerinin dağıtımının hatalı yapıldığı görülmüştür.
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerin hukuk hizmetlerinin etkili, verimli ve usul ekonomisine uygun şekilde yerine getirilmesine ve bu hizmetlerin yürütülmesinde uygulama birliğinin sağlanmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesi amacıyla 02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 659 No.lu Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14’üncü maddesinde;
“(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.
(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.
Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.
denilmektedir.
Buna göre, tahsil edilen vekâlet ücretinin %55’i dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata; %40’ı dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara eşit olarak ödenecektir.
Yapılan incelemede, 2022 yılında tahsil edilen ve 2023 yılında dağıtımı yapılan toplam 85.562,86 TL tutarında vekalet ücretinin %79,26’sının hukuk müşavirine ve hukuk biriminde görev yapan avukata eşit olarak dağıtıldığı, %15,74’ünün diğer bir avukata verildiği görülmüştür. Ayrıca dava veya icra dosyasını kimin takip ettiği de belirtilmemiştir.
Ayrıca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Rektör” başlıklı 13’üncü maddesinin (b) bendinin 4 numaralı alt bendinde geçen “Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” hükmü gereği yapılan bir görevlendirme ile bir avukatın başka bir birimde asli görevlerinin yanı sıra görevlendirildiği ancak bu avukata herhangi bir vekalet ücreti ödenmediği görülmüştür. Oysa yapılan bu görevlendirme asli görevlerini aksatmayacak şekilde yapıldığından, aslında fiilen hukuk müşavirliği biriminde görevlerine devam etmektedir. Dolayısıyla görevlendirilen avukatın da dosyayı takip etmese dahi %40’lık dilimden pay alması gerekirdi.
Kamu İdaresince verilen cevapta, takip eden süreçlerde vekalet ücretlerinin dağıtımına ilişkin ödemelerin mevzuata uygun şekilde yapılacağı belirtilmiştir.
Üniversite tarafından yapılan vekalet ücreti dağıtımının yukarıda belirtilen ilgili hükümlere göre yapılarak mevzuata uygunluğun sağlanması gerekmektedir.