| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversite hukuk müşavirliği tarafından tahsil edilen avukatlık vekâlet ücretlerinin mevzuata aykırı şekilde dağıtıldığı ve muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu tespit edilmiştir. Dağıtımda, yönetmelikte belirtilen oran ayrımı yapılmadan toplam tutarın eşit olarak paylaştırıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu belirtilmiştir. Kamu İdaresi, 2023 ve sonraki yıllarda mevzuata uygun dağıtım yapılacağını bildirmiştir. |
BULGU: Avukatlık Vekâlet Ücretlerinin Hesaplanmasında Hatalı Uygulamalar Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Hukuk Müşavirliğine bağlı avukatlar tarafından takip edilen davalar sonucunda tahsil edilen avukatlık vekâlet ücretlerinin mevzuata aykırı şekilde dağıtıldığı ve ödenen ücretlere ilişkin muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu görülmüştür.
659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 14’üncü maddesi ile Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde; hak kazanılan avukatlık vekâlet ücretlerinin kimlere, hangi oranlarda dağıtılacağı, kişilere dağıtılacak tutarın yıllık üst sınırı, limit fazlası tutarın dağıtımı düzenlenmiş olup dağıtım sonunda arta kalan limit fazlası tutarların da tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılı sonunda idarenin bütçesine gelir kaydedilmesi öngörülmüştür.
Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında; emanet hesabında toplanan vekalet ücretlerinin, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere fıkrada yer verilen bentlerdeki hükümlere göre dağıtılacağı hükmü bulunmaktadır. Buna göre birinci fıkranın (a) bendi uyarınca; vekalet ücretinin dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ının eşit olarak ödenmesi gerekmektedir.
Vekalet ücretlerinin muhasebede izlenmesi için Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesap Planında aşağıda sayılan yardımcı hesap kodları ihdas edilmiş ve hesapların kullanım şekli 12.07.2012 tarihli Avukatlık Vekâlet Ücretleri konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Yazısı ile açıklanmıştır. Buna göre;
– Muhasebe birimlerinin, tahsil ettikleri vekâlet ücreti tutarlarını 333.18.01 Dağıtılacak Vekâlet Ücretleri yardımcı hesabına kaydetmesi,
– 333.18.02 No.lu hesabın %55 oranında dağıtılacak payın, 333.18.03 No.lu hesabın %40 oranında dağıtılacak payın, 333.18.05 No.lu hesabın ise limit fazlası olarak ödenmesi gereken tutarların izlenmesinde kullanılması,
gerekmektedir.
2022 yılında yapılan vekâlet ücreti ödemelerinin denetiminde; dağıtıma ilişkin hesaplamanın Yönetmelik’in 6’ncı maddesindeki düzenlemeye aykırı olarak dava veya icra dosyasını takip eden ile etmeyen personel için öngörülen %55 ve %40 oran ayrımı yapılmaksızın, toplam tahsil edilen 107.074,62 TL vekâlet ücretinin hukuk müşavirliğindeki personel sayısı olan 5’e bölünmesi suretiyle hesaplanarak ödendiği görülmüştür. Söz konusu ayrım yapılmadığından muhasebede ihdas edilmiş yardımcı hesap kodları itibarıyla da emanet hesaplara kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış, 2023 ve sonraki yıllarda mevzuatta belirlenen dağıtım esaslarının uygulanacağı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; tahsil edilen avukatlık vekâlet ücretlerinin Yönetmelik’te yer verilen ayrım yapılmayarak ödenmesinin ve hesap planında tanımlanan detay kodlarda takip edilmemesinin mevzuata ve genel uygulamalara aykırı olduğu değerlendirilmektedir.