|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, AYGM tarafından yürütülen yapım işlerinin teminat süreleri dolmasına rağmen kesin kabul işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddelerine göre, geçici kabul işlemlerinin başlatılabilmesi için yüklenicinin yazılı başvurusu gerekmekte, bu başvuru üzerine yapı denetim görevlisi ön inceleme yaparak bir tutanak düzenlemektedir. Teminat süresi, geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasındaki süre olarak tanımlanmakta ve genellikle 12 aydan az olmaması gerektiği belirtilmektedir.
Kesin kabul işlemleri için yüklenicinin belirlenen tarihte başvuru yapması gerekmekte; aksi takdirde idare re’sen kesin kabul işlemlerine başlayabilmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, AYGM kapsamındaki bazı yapım işlerinin geçici kabulleri gerçekleştirilmesine rağmen kesin kabul işlemlerinin süresinde yapılmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, Bağırganlı Balıkçı Barınağı işinin kesin kabulü için gerekli komisyon oluşturulmuş, fakat bu konuda herhangi bir belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, mevzuat hükümleri doğrultusunda yapım işlerinin kesin kabul işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmesi, tarafların hak ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, sözleşme ve şartnamelerde belirtilen usullere uygun hareket edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: AYGM Tarafından Yürütülen ve Teminat Süresi Geçtiği Halde Kesin Kabulü Yapılmamış Yapım İşlerinin Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından ihale edilen yapım işlerinin teminat süresi dolduğu halde kesin kabullerinin zamanında yapılmadığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici kabul” başlıklı 41’inci maddesinde, idarenin geçici kabul işlemlerine başlayabilmesi için taahhüt edilen işin, sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere uygun olarak tamamlandığına dair yüklenicinin yazılı olarak başvurmasının gerektiği, yapılan yazılı müracaat üzerine yapı denetim görevlisinin yapılan işleri ön incelemeden geçirerek bir tutanağa bağlayacağı ve kabul işlemlerinin yapılmasında bir engel bulunmadığı anlaşılırsa idare tarafından geçici kabul komisyonu oluşturularak geçici kabul işlemlerinin yapılacağı belirtilmiştir.
Anılan Şartname’nin 42’nci maddesinde teminat süresi, geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçen süre olarak tanımlanmıştır. Teminat süresinin ise sözleşmede aksi bir hüküm olmadıkça 12 aydan az olamayacağı hüküm altına alınmıştır.
YİGŞ’nin “Kesin kabul” başlıklı 44’üncü maddesinde, kesin kabul için belirlenen tarihte, yüklenicinin yazılı müracaatı üzerine, kesin kabul komisyonu oluşturularak geçici kabuldeki esas ve usullere göre kesin kabul yapılacağı; eğer yüklenicinin belirlenen tarihte kesin kabul için başvuru yapmaması halinde idarece re’sen kesin kabul işlemlerine başlanabileceği düzenlenmiştir. Anılan maddede kesin kabul işlemleri yapılırken Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği hükümlerinin de dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Anılan hükümler gereğince; işin kesin kabulüne engel herhangi bir durum görüldüğü takdirde, kabulü engelleyen kusur ve eksiklerin kabul komisyonu tarafından bir tutanakla tespit edilmesi ve kesin kabul işlemi yapılmaksızın kusur ve eksiklerin giderilmesi için bir süre belirlenerek durumun idareye bildirilmesi gerekmektedir. İdare tarafından belirlenen kusur ve eksiklerin tutanakta belirlenen süre içerisinde giderilmesi hususu yükleniciye tebliğ edilir. Kusur ve eksiklerin yüklenici tarafından giderildiği idarece tespit edildiğinde kabul işlemi sonuçlandırılmış olacaktır.
Yapılan incelemede; AYGM kapsamında sözleşmesi imzalanan ve aşağıdaki tabloda yer alan yapım işlerinin geçici kabulleri yapılmasına rağmen, öngörülen süreler dahilinde kesin kabulünün yapılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 5: Sözleşmesi İmzalanan Ancak Süresinde Kesin Kabulü Yapılmayan İşler Listesi
| İşin Adı | Geçici Kabul Tarihi | Teminat Süresi | Kesin Kabul Yapılması Gereken Tarih |
| Bağırganlı Balıkçı Barınağı Çekek Yeri Ve Travel Lift İnşaatı |
14.04.2019 | 12 AY | 14.04.2020 |
| Karaduvar Balıkçı Barınağı Tevsii İnşaatı |
31.12.2019 | 12 AY | 31.12.2020 |
| Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanlığı Rıhtım Ve İskele İnşaatı |
19.07.2020 | 12 AY | 19.07.2021 |
Kamu idaresi cevabında, Bağırganlı Balıkçı Barınağı Çekek Yeri ve Ana Mendirek Tahkim İnşaatı işinin kesin kabulü için 24.11.2020 tarihli ve 65361 sayılı yazı ile Kesin Kabul Komisyonu oluşturulduğu ve 12.03.2021 tarihinde işin kesin kabulü yapıldığı, 23.03.2021 tarihinde Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından kesin kabul tutanağının onaylandığı ifade edilmiş ancak kesin kabulün gerçekleştirildiğine dair tarafımıza herhangi bir belge sunulmamıştır.
Karaduvar Balıkçı Barınağı Tevsii İnşaatı ve Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanlığı Rıhtım ve İskele İnşaatı işleri için nihai projeler tamamlandıktan sonra kesin kabullerinin ivedilikle yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca yapım işlerinin kesin kabul işlemlerinin, karşılıklı hak ve yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesini teminen, sözleşme ve şartnamedeki usuller çerçevesinde süresinde yapılmasının sağlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.