|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi tarafından oluşturulması gereken ortak programın henüz hazırlanmadığı belirlenmiştir. Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin 8. maddesi, büyükşehir sınırları içindeki altyapı yatırımlarının, ilgili kamu ve özel kuruluşlar tarafından hazırlanan taslak programların birleştirilerek kesin bir programa dönüştürülmesini zorunlu kılmaktadır. Bu süreçte, üst yapı programlarıyla uyum sağlanarak, aynı anda yürütülmesi gereken altyapı çalışmalarının ortak programa dahil edilmesi gerekmektedir.
Ortak programın oluşturulması, altyapı yatırımlarının planlı ve verimli bir biçimde gerçekleştirilmesine olanak tanır. Bu program, farklı kurumların kazı ve altyapı çalışmalarını eş zamanlı yürütmesini sağlayarak maliyetleri düşürmekte, iş süreçlerini hızlandırmakta ve vatandaşların yaşadığı mağduriyetleri en aza indirmektedir. Koordinasyonsuz yürütülen çalışmalar ise, yolların tekrar kazılmasına, kamu kaynaklarının israfına ve temel hizmetlerde kesintilere yol açmaktadır. Kamu idaresi, Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi tarafından ortak program için herhangi bir proje bulunmadığını belirtmiştir. Bu durum, altyapı çalışmalarında etkin koordinasyon sağlanması ve kamu kaynaklarının verimli kullanımı açısından sorun teşkil etmektedir. Mevzuata uygun olarak, tüm ilgili kurumların katılımıyla taslak programların bir araya getirilmesi ve üst yapı çalışmalarıyla uyumlu bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Ayrıca, kazı ve altyapı çalışmalarının ortak programa dahil edilmesi, gereksiz kazıların önlenmesi için şarttır. |
BULGU: AYKOME Yönetmeliği Gereğince Oluşturulması Gereken Ortak Programın Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir belediyesi tarafından oluşturulması gereken ortak programın hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin “Görev ve Yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinde, büyükşehir sınırları içinde gerçekleştirilecek altyapı yatırımlarına ilişkin olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar tarafından hazırlanan taslak programların birleştirilerek kesin program haline getirilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Altyapı programlarının hazırlanması, taslakların birleştirilmesi ve kesinleştirilmesi sürecinde, üst yapı programları ile koordinasyon sağlanarak, aynı anda gerçekleştirilmesi gereken altyapı çalışmalarının ortak programa alınması zorunlu kılınmıştır. Ayrıca, ortak programa alınan altyapı hizmetlerinin amaca uygun şekilde yürütülmesi için “Altyapı Yatırım Hesabı” oluşturulması, ortak programa alınmayan yatırımların ise ilgili bakanlıklar, büyükşehir ve ilçe belediyeleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kendi bütçelerinden gerçekleştirilmesi ve bu süreçlerin takip edilerek uygulanmasının kontrol edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, büyükşehir belediyesi tarafından, altyapı çalışmalarının koordineli yürütülmesini sağlamak amacıyla oluşturulması gereken ortak programın hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
Ortak program, altyapı yatırımlarının planlı, verimli ve koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla oluşturulmaktadır. Bu program, aynı bölgede faaliyet gösteren farklı kurumların kazı ve altyapı çalışmalarını eş zamanlı olarak gerçekleştirmesine olanak tanıyarak gereksiz maliyetleri önlemekte, iş süreçlerini hızlandırmakta ve vatandaş mağduriyetini en aza indirmektedir. Koordinasyonsuz yürütülen altyapı çalışmaları ise aynı yolların kısa aralıklarla tekrar kazılmasına, kamu kaynaklarının israfına ve hizmetlerin aksamasına neden olmaktadır. Ayrıca, plansız yürütülen kazılar nedeniyle ulaşımda aksamalar yaşanmakta, su, elektrik, doğalgaz ve telekomünikasyon gibi temel hizmetlerde kesintiler meydana gelmektedir.
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, Büyükşehir belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi tarafından Ortak program yapılmasıyla ilgili herhangi bir proje bulunmadığından dolayı Ortak Programla ilgili bir işlem tesis edilemediği ifade edilmiştir.
İdarenin, altyapı çalışmalarında etkin koordinasyonu sağlamak ve kamu kaynaklarının verimli kullanımını temin etmek amacıyla mevzuata uygun şekilde ortak programı oluşturması gerekmektedir. Bu kapsamda, altyapı yatırımlarına ilişkin tüm kurum ve kuruluşların katılımıyla taslak programlar bir araya getirilerek kesin program haline getirilmeli, bu program üstyapı çalışmalarıyla uyumlu şekilde yürütülmelidir. Ayrıca, aynı bölgede birden fazla kurum
tarafından yapılması gereken kazı ve altyapı çalışmalarının ortak programa alınması sağlanmalı, yatırım süreçleri eş zamanlı planlanarak gereksiz kazıların ve mali kayıpların önüne geçilmelidir. Sürecin etkin şekilde uygulanması için düzenli izleme ve denetim mekanizmaları oluşturularak, altyapı kazı izin süreçlerinin belirlenen takvim doğrultusunda yürütülmesi gerekmektedir.