Aynı şahıs tarafından bir tanesi vekaleten olmak üzere iki şirket adına teklif verilmesi, birden fazla teklif verildiği anlamına gelir mi (KİK)

05.12.2006 tarih ve 07.09.28.0092/2006-62E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Milli Savunma Bakanlığı Ankara İç Tedarik Bölge Başkanlığı’nca 05.09.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Muhtelif MEBS (9 uncu Kısım Seyyar Data/Video/Projeksiyon Sistemi) Malzemesi Alımı” ihalesine ilişkin olarak Numerus Elektronik Sistemler ve Teknoloji A.Ş.’nin 09.10.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.10.2006 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  10.11.2006 tarih ve 34666 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2006 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1) Tekliflerin, ihale dokümanına uygunluk incelemesinin ve değerlendirilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesine uygun bir biçimde gereği gibi yapılmadığı, teknik incelemenin ihale aşamasında yapılmasını gerektiren hukuki bir düzenlemenin ihale mevzuatında bulunmadığının idare tarafından ileri sürüldüğü, ihale komisyonunun ihalenin yapıldığı gün isteklilerce teklif dosyaları ile birlikte sunulmuş olan ve isteklilerin ihalede teklif ettikleri cihazlara ilişkin marka, model ve teknik özellik bilgilerini ihtiva eden ürün tanıtım broşürlerini, katalogları ve teknik şartname cevaplarını taraflara iade ettiği, bunun nedeni olarak tarafların teklif mektuplarında zaten ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiği şeklinde yazılı beyanların bulunduğu ve teknik şartnameye uygun olmayan cihazın muayene ve kabul sürecinde de belli olacağının söylendiği, ancak idarelerin Kanunun 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtildiği üzere, tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığını incelemek ve uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerini değerlendirme dışı bırakmakla yükümlü olduğu,

2) İdare tarafından bu şekilde tesis edilen tekliflerin değerlendirilmesi işlemlerinin, isteklilere tanınmış olan şikayet hakkını ortadan kaldırdığı, şikayet hakkının kullanılmasının sözleşme imzalanmasından önce kullanılması zorunluluğu bulunduğu, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin öngörülen teknik özellikleri karşılamadığı yönündeki şikayetin yapılmasının mümkün bulunmadığı, teknik değerlendirmenin muayene kabul aşamasında yapılacağını iddia etmenin, sözleşmenin imzalanmasından sonraki bir süreci ifade ettiği, bu durumda isteklinin Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunma ehliyetini yitireceği,

3) İhaleye katılan firmalarca teklif edilen ürünlerin teknik şartnameyi bütünüyle karşılamadıkları, zira teknik şartnamenin 2.3.2 maddesinde yer alan Limesco teknolojisinin sadece Philips marka projeksiyon cihazlarında bulunduğu, bu teknolojinin Philips dışında hiçbir markada bulunmadığı, dolayısıyla ihaleye katılan firmaların hepsinin bu markadan cihaz öneremeyeceklerinin açık olduğu, ayrıca ihaleyi kazandığı belirtilen firmanın Epson Projeksiyon Cihazlarının Ankara bayisi olması nedeniyle Epson marka projeksiyon cihazı önerdiği varsayıldığında, Epson marka projeksiyon cihazlarının hepsinin ampul teknolojisinin teknik şartnamenin 2.3.1 numaralı maddesinde aranan UHP (Ultra High Performance) ampul teknolojisi olmadığı, UHE (Ultra High Efficiency) teknolojisi olduğu, ampül watının 200W olmadığı 170W olduğu ve şartnamenin 2.3.7 numaralı maddesinde belirtilen projeksiyon cihazının görüntü köşe uzaklığının 20”- 300” arasında olacağına dair şartın, teklif edilen üründeki 30” – 300” görüntü köşe uzaklığı ile sağlanamadığı,

4) Firmalarının kamu ihalelerine girmekten yasaklanmasına dair kararın maddi unsurlarının oluşmadığı, idarenin kesinleşen ihale kararında firmalarını 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17/d maddesi uyarınca bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak asaleten veya vekaleten birden fazla teklif verme yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle ihale dışı bırakıldıklarına dair beyanda bulunulduğu, Kamu İhale Kanunu anlamında geçerli bir teklif bulunmaması, kanun koyucunun bu madde ile korumayı hedeflediği amacın ihlalinin söz konusu olmadığı ve yukarıda sayılan gerekçelerle ihalenin iptal edilmesi gerektiğinden, iptal işleminin de bu süreçte tesis edilmiş idari işlemleri tesis tarihi itibariyle ortadan kaldırdığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

Şikayet konusu edilen ihalede başvuru sahibi istekli tarafından, ihalenin 9 uncu kısmı olan 60 Adet Seyyar Data / Video Projeksiyon Sistemi alımı için teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde, “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17 nci maddesinin (d) bendi, tip idari şartnamenin 11.d maddesi ve Birim Fiyat Teklif Mektubunun 3 üncü maddesinde; ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak asaleten veya vekaleten birden fazla tekli vermesinin yasaklandığı” gerekçesiyle başvuru sahibi istekli ile birlikte Beğdili Elektronik Cihazlar ve Tekstil Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin, ihale dışı bırakıldıkları, bu iki firmanın teklifi dışında geriye kalan dört firmanın teklifinin de geçerli kabul edildiği belirlenmiştir.

İdare tarafından hazırlanan ihale dokümanında, teklif edilecek cihazların taşıması gereken özellikler tüm ayrıntılarıyla sayılmış olmakla birlikte, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu özelliklerin ilgili cihazlarda bulunup bulunmadığını teyit etmek üzere, isteklilerden herhangi bir ürün tanıtım broşürü, ürün katalogu ve teknik şartnameye uygunluk beyanının ihale dosyası kapsamında sunulması gerektiğine dair bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

İhale konusu ürünlerin teknik şartnamede öngörülen kriterleri taşıyıp taşımadığını ortaya koymak üzere, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tedarik edilecek ürüne ilişkin bilgi ve belge istenilmek suretiyle bir değerlendirme yapılmasının gerekip gerekmediği hususu ihale mevzuatı açısından ele alındığında;

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin (b) bendinde, mesleki ve teknik açıdan yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek bilgi ve belgeler sayılmış olup, bu bendin 9 numaralı maddesinde ise “İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.” şeklinde yer alan hüküm gereğince, doğruluğu teyit edilmek üzere tedarik edilecek ürüne ilişkin numune, katalog veya fotoğrafların istenmesi konusunda bir zorunluluğun bulunmadığı, bu konuda bilgi ve belge istenmesinde idarenin serbestisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, aynı Kanunun tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında, “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerin eksik olması veya belgelerde önemsiz bilgi eksikliği bulunması halinde, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede eksik belge veya bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Belirtilen hüküm uyarınca, tekliflerin değerlendirilmesinde öncelikle usulüne uygun yani belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı uygun şekilde teklif veren isteklilerin belirlenmesinin, bu işlemin akabinde tekliflerin, ihale dokümanında öngörülen şartlara uygun olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmasının gerektiği anlaşılmaktadır.

Netice itibariyle, ihalede istenecek bilgi ve belgeler ile tekliflerin değerlendirilmesini düzenleyen hükümler bir arada değerlendirildiğinde, mesleki ve teknik açıdan yeterlilik değerlendirme işlemlerinin ihale dokümanında belirtilen şartlara göre yapılmasının gerekmesi ve ihale aşamasında teknik değerlendirme yapmaya esas belgelerin istenmesinin ise zorunluluk arz etmeyip, idarenin taktirinde olması hususları çerçevesinde, ürünün teknik özelliklerinin değerlendirilmesini sağlamaya yönelik herhangi bir düzenlemenin idarece yapılmadığı görüldüğünden, yapılan şikayetin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin “Başvuru Yolları” başlıklı 4 üncü maddesinin (a) fıkrasında “Şikayet” ile ilgili olarak “ihale süreci içindeki işlem veya eylemlerle ilgili olarak, aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvurulardır.” tanımına yer verilmiştir.

İdare tarafından ihale aşamasında sadece, isteklilerin mesleki yeterliklerinin değerlendirilmesi işleminin gerçekleştirildiği, teklif edilen cihazın teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesinin ise ihale süreci yerine muayene ve kabul aşamasına bırakıldığı, bu durumda ihale süreci içerisinde gerçekleştirilmeyen ve ihale mevzuatı açısından belirtilen aşamada yapılma zorunluluğu bulunmayan bir işlem için hukuki olarak şikayette bulunulmasının mümkün olmayacağı belirlendiğinden, bu yönde yapılan şikayetin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

            3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak;

İhaleye ilişkin teknik şartnamenin “Teknik Özellikler” başlıklı 2.3.2. maddesinde, “Çözünürlüğü en az 1024 x 768 gerçek çözünürlük olacak. Çok gelişmiş tam ve yarı otomatik tarama teknolojisi ile (LİMESCO) tüm video cihazları, PC/MAC ve UXGA’ya kadar tüm data kanallarıyla otomatik uyum sağlayabilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Belirtilen şartname hükmünde, ihaleye iştirak eden isteklilerden Limesco teknolojisine sahip projeksiyon cihazı istenmesinin öngörülmediği, bu hüküm ile video cihazları ile data kanallarının otomatik olarak birbiriyle uyum sağlayabilmesinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan firmanın sunduğu cihazın teknik şartnamenin 2.3.1. maddesinde yer alan “Işık şiddeti en az 1600 ANSI lümen olacaktır. Ampulü en az 200W gücünde en az 2000 saat ömrü olan UHP (Ultra High Performance) teknolojisine sahip soğuk ışık kaynaklı olacaktır.” şartını sağlayıp sağlamadığının değerlendirilmesi konusundaki yetki ve sorumluluğun, hazırlanan ihale dokümanı doğrultusunda muayene ve kabul aşamasında yapılacak tespitlere göre idarede bulunduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla, yapılan şikayetin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            4) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibi isteklinin, Numerus Elektronik Sistemler ve Teknoloji A.Ş. unvanı ile faaliyet gösteren ticari bir şirket olduğu, Hüseyin Ruşen ÖZMEN adlı şahsın şirketin hem ortağı hem de yönetim kurulu başkanlığı görevini yürüttüğü, adı geçen şahsın şirket adına her türlü ihaleye girmeye ve bu şirketi tüm makamlar nezdinde en geniş manada tek imza ile temsile yetkili kılındığı anlaşılmıştır.

Numerus Elektronik Sistemler ve Teknoloji A.Ş.’nin müdürlüğünü yapan Hüseyin Ruşen ÖZMEN adlı şahsın, ihaleye teklif veren diğer bir şirket olan Beğdili Elektronik Cihazlar ve Tekstil Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin ortaklarından birisi olduğu ve aynı zamanda bu limited şirketin de müdürlüğünü yaptığı, dolayısıyla adı geçen şahsın her iki şirketi de tam yetki ile temsile ve ilzam etmeye yetkili olduğu belirlenmiştir.

Hüseyin Ruşen ÖZMEN adlı şahıs tarafından ise; “bilcümle resmi ve özel daire ile tüm kurum ve kuruluşlarda ihaleye girmeye, teklif vermeye, ihale dokümanı almaya, bu işlemlerle ilgili tüm belgeleri imzalamaya, geçici ve kesin teminat yatırmaya, teminatları çözmeye, ihale kaldığında karşı taraf ile sözleşme yapmaya, işin gerektirdiği teknik itiraza, teslim- kabul- kurulum yaptırmaya gibi ihale sürecinin başlangıcından sonuçlandırılmasına kadar yapılması gerekli bulunan tüm iş ve işlemlerde şirketi tam bir yetki ile temsile münferiden mezun ve yetkili olmak üzere”, Heval Özlem İŞLEK adlı şahsın vekil tayin edildiği, vekil tayin edilen Heval Özlem İŞLEK adlı şahıs tarafından şikayet konusu edilen ihaleye Beğdili Elektronik Cihazlar ve Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iştirak ettirildiği ve teklif verildiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Yasak Fiil veya Davranışlar” başlıklı 17 nci maddesinin (d) bendinde “Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, aynı şahıs tarafından bir tanesi vekaleten olmak üzere iki şirket aracılığıyla bir ihaleye iştirak edilerek teklif verilmek suretiyle, anılan kanun maddesinin ihlal edildiği anlaşıldığından, bu yönde yapılan şikayetin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

Oyçokluğu ile karar verildi.