Aziz Sancar Araştırma Merkezi’nin Yer Aldığı Taşınmazın Hukuki Durumunun Belirli Olmaması (Sayıştay)

BULGU: Aziz Sancar Araştırma Merkezi’nin Yer Aldığı Taşınmazın Hukuki Durumunun Belirli Olmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

İdarenin, 2017 yılından itibaren hizmet binası olarak kullandığı Aziz Sancar Araştırma Merkezi’nin yer aldığı taşınmazın hukuki durumunda belirsizlik bulunmaktadır.
Mamak Belediyesi, Belediye Meclisinin 06.01.2013 tarih ve 74 sayılı kararı ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının kendisine verdiği yetkiye dayanarak, Ankara ili Mamak İlçesi Küçükkayaş İmar Mahallesinde bulunan 51927 ada 3, 4 ve 5 parseller ile 52215 ada ve 1 parsel üzerinde bulunan taşınmazını, Sağlık Bilimleri Yüksek Teknoloji Araştırma Vakfına (üniversite yapımı için) 25 yıllığına bedelsiz olarak tahsis etmiştir.
Belediye tarafından söz konusu taşınmazın tahsisi ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığından onay alınmış ve Vakıf lehine yapılan söz konusu tahsis işlemi 12.06.2013 tarihinde tapu kayıtlarına da tescil edilmiştir.
Vakıf ile yapılan bir protokol kapsamında bahsi geçen taşınmaz üzerine Dışkapı Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından sözleşme tarihi 18.02.2014, geçici kabul tarihi 10.10.2015 ve sözleşme bedeli 7.029.000,00-TL olan bir araştırma merkezi hizmet binası yaptırılmıştır.
Ancak, 15.07.2016 tarihinden sonra adı geçen Vakfın tüzel kişiliğine son verildiğinden, aynı taşınmazlar Mamak Belediyesi tarafından 31.07.2017 tarihinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesindeki,
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
…” hükme uygun olarak, Sağlık Bakanlığına (Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesine) 25 (yirmibeş) yıllığına bedelsiz olarak tahsis edilmiş ve bu işlem de tapu kayıtlarına derç edilmiştir.
TÜSEB’in 19.07.2017 tarih ve 768 sayılı yazısına karşılık olarak, Sağlık Bakanlığı tarafından Müsteşar imzasıyla gönderilen 21.07.2017 tarih ve 19896031-755-99-987 sayılı yazıda ise; söz konusu taşınmazlar üzerindeki bina ve müştemilatın bahsedilen süre (25 yıla tamamlanacak süre) boyunca TÜSEB hizmetlerinde kullanılması amacıyla tahsisinin uygun görüldüğü, belirtilmektedir.
Yazışmalardan anlaşıldığı üzere; 15.07.2016 tarihi sonrasında adı geçen Vakfın tüzel kişiliğine son verilmiş olmasına ve aynı taşınmazların tahsis, kullanım ve kullandırma vb işlemler bakımından yasal yetki Mamak Belediyesine tekrar intikal etmiş olmasına rağmen, Belediye Meclisinin 31.07.2017 tarihindeki 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer alan tahsis yetkisini kullanmasından önce Sağlık Bakanlığı tarafından, resmen kendisine tahsis edilmemiş olan bir taşınmazı ilgili kuruluşuna (TÜSEB’e) kullanım amacıyla 21.07.2017 tarihinde “tahsisi” söz konusudur.
Bununla birlikte, 2017 yılından bu tarihe kadar, söz konusu taşınmaz üzerindeki Aziz Sancar Araştırma Merkezi binasının elektrik, su ve doğal gaz giderleri ile güvenlik personeli ihtiyacı söz konusu hastane bütçesinden karşılanmaktadır.
Söz konusu taşınmaz, Mamak Belediyesi adına tapuda kayıtlı olup, Sağlık Bakanlığı’na (adı geçen hastaneye) tahsisli durumda ve fakat TÜSEB kullanımındadır.
Bu duruma rağmen, aşağıda yer alan listede de belirtildiği üzere, TÜSEB yönetimi tarafından muhtelif yapı eklentileri ve diğer bazı harcamalar gerçekleştirilmiştir.
Ankara/Mamak’taki Aziz Sancar Araştırma Merkezinde Yapılan Yapım İşleri:
– Mutfak, bulaşıkhane, yemek hazırlık, yemek servis asansörü,
– Peysaj İşleri (çevre aydınlatma, kamera, ilave duvar),
– Nizamiye Binası,
– Güvenlik kapsamında turnike ve ilave kamera sistemi yapılması,
– Üst katın mescit, abdesthane ve depo şeklinde düzenlenmesi.
Ancak bu nevi hacramalar, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin “Tahsissiz kullanımlarda harcamalar” başlıklı 10’uncu maddesindeki;
“(1) Tahsis işlemi yapılması gerektiği hâlde, tahsis işlemi yapılmamış taşınmazlar için, kullanmakta olan kamu idaresi bütçesinden 11 inci maddede belirtilen tazminat ve ecrimisil hariç ödeme yapılmaz.
(2) Ancak; hükümet konaklarında olduğu gibi bir kamu idaresine tahsis edilip birden fazla kamu idaresi tarafından kullanılmakta olan binalarda, hizmet vermekte olan kamu idarelerinin kullanımlarındaki mahallerin küçük onarım ve bakım giderlerine ilişkin harcamalar kullanan kamu idaresince yapılır.” hükümlerine aykırılık teşkil etmekte olup;
İşle ilgili ihale/yapım süreçleri başlamadan önce tahsis durumunun değiştirilmesi için Mamak Belediyesi nezdinde gerekli girişimlerde bulunulması, yani tahsisin TÜSEB’e yapılmasının sağlanması ve bu sayede de bu nevi işler ve ihaleler sonrasında yapılacak harcamaların Yönetmelik hükmüne uygun hale getirilmesi gerekir.
Ancak bu yöndeki süreç olumlu sonuçlandırılamadan (taşınmazın tahsis durumu, Kurum lehine değiştirilmeksizin) yapım ihalesi ve sonrasında harcamalar gerçekleştirilmiş ve Kurum kendisine tahsisli olmayan taşınmaz için ihale ve harcama yapmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen harcamaların mevzuata uygun bir biçimde gerçekleştirilebilmesi için, söz konusu taşınmazın tahsis durumunun netleştirilmesi, yani 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda öngörülmüş olan süreçlerin işletilmesi suretiyle Mamak Belediyesinin yetkili organlarında karar alınması sağlanarak (2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da belirtildiği üzere), tahsisin TÜSEB’e yapılmasının sağlanması gereklidir.