|
ÖZET: 2024 yılı için belediye şirketinin finansal tablolarının denetimi amacıyla bağımsız denetim hizmeti alımının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Şirket, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre bağımsız denetime tabi olma şartlarını taşımaktadır. Kamu Gözetim Kurumu tarafından belirlenen finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanan finansal tabloların ve yönetim kurulu faaliyet raporunun denetlenmesi zorunludur.
4734 sayılı Kanun’un 1. maddesi, kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerinde uygulanacak esas ve usulleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Kanun, belediyelerin sahip olduğu şirketlerin de kapsamına girmekte ve bu şirketlerin alım işlemlerinin belirtilen kurallara uygun olarak yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, bağımsız denetim hizmetinin, ihale süreci izlenmeden, yalnızca piyasa fiyat araştırması yapılarak alındığı görülmüştür. Sonuç olarak, bağımsız denetim hizmet alımının, 4734 sayılı Kanun’a uygun bir ihale yöntemi ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İdarenin, kamu kaynaklarının verimli kullanımı ve şeffaflık ilkelerine uygun hareket etmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bağımsız Denetim Hizmet Alımının Kamu İhale Kanunu Kapsamında Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin 2024 yılı hesap dönemine ait finansal tablolarının denetlenmesine ilişkin bağımsız denetim hizmeti alımının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında temin edilmediği görülmüştür.
Şirket 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince, bağımsız denetime tabi olma kriterlerini taşımaktadır. Kamu Gözetim Kurumu tarafından yayınlanan Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardına uyumlu olarak hazırlanan 2024 yılı faaliyet dönemini kapsayan finansal durum tablosu, kar veya zarar tablosu, nakit akış tablosu, öz kaynak değişim tablosu ve önemli muhasebe politikalarını ve diğer açıklayıcı bilgileri içeren dip notlardan oluşan bireysel ve konsolide finansal tablolar ile yönetim kurulu yıllık faaliyet raporunun denetlenmesi ve sonucunun rapor edilmesini sağlamak üzere bağımsız denetim yaptırmak zorunluluğu bulunmaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, bu Kanun’un amacının, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemek olduğu belirtilmiştir. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, belediyelerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit şirketlerin bu Kanun’a tabi olduğu, “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci
maddesinde ise, idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu ifadelerine yer verilmiştir. Kanun’un 3’üncü maddesinde kanundan istisna olan durumlar, 19, 20 ve 21’inci maddelerinde ihale usulleri ve 22’nci maddesinde doğrudan temin kapsamında yapılacak alımlar sayılmıştır.
Belediye şirketleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında bulunmaktadır. Dolayısıyla Şirketin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin anılan Kanun hükümlerine göre yürütülmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Şirket finansal tablolarının 2024 yılında denetlenmesi için bağımsız denetim hizmetinin … Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş.’den, 4734 sayılı Kanun’a aykırı olarak ihale yapılmak suretiyle bağımsız denetim firmalarından teklif alınmadan sözleşme yapıldığı görülmüştür.
Şirket cevabında denetim hizmetine ait ücretler için fiyat teklifleri alınmakta, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl mutat olarak resmi gazete yayınlanarak ilan edilen asgari uygulanabilecek ücretler ile uyumluluğu incelenip hizmet alımı yapıldığı ifade edilmiştir ancak dosya incelendiğinde fiyat teklifi değil sadece piyasa fiyat araştırması yapılmakta fiyatlar mail yoluyla sorulmakta daha sonra istenilen firmadan hizmet alımı yapılmaktadır. Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usuller kesin olarak belirlenmiştir. İdarenin bu kurallara aykırı olarak alım yapamayacağı açıktır.
Sonuç olarak, 6102 sayılı Kanun gereğince gerçekleştirilecek bağımsız denetim hizmet alımının, 4734 sayılı Kanun kapsamında işin niteliği ve yaklaşık maliyetine göre uygun ihale yöntemi belirlenerek yapılması gerekmektedir.