|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite müzesinde bağış yoluyla edinilen 2.287 kültür varlığının muhasebe kayıtlarının yapılmadığını ortaya koymuştur. Bu eserler, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23. maddesi kapsamında korunması gereken taşınır kültür varlıklarıdır. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin tüm taşınırları kayıt altına alması gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, müzede bulunan bu eserlerin hiçbiri muhasebe sistemine dahil edilmemiştir.
Müzede yer alan eserler, Anadolu, Mezopotamya, Mısır, Yunanistan, Roma, Afrika, Asya, Uzakdoğu ve Amerika gibi farklı medeniyetlere ait olup, dönemin sosyal ve kültürel özelliklerini yansıtmaktadır. İncelemeler sonucunda, bağış yoluyla edinilen bu kültürel varlıkların değerlerinin belirlenmesi ve muhasebe kayıtlarının güncellenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve düzeltme işlemlerine başladığını bildirmiştir. Sonuç olarak, ilgili mevzuat çerçevesinde, eserlerin değer tespit komisyonu aracılığıyla değerlerinin belirlenmesi ve bu değerler doğrultusunda muhasebe kayıtlarının oluşturulması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bağış Yoluyla Edinilen Kültür Varlıklarının Muhasebe Kaydının Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite Müzesinde; tamamı bağış yoluyla edinilen ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23’üncü maddesi kapsamında korunması gerekli taşınır kültür varlıkları olan toplam 2.287 adet kültür varlığının muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu; “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde ise; taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedileceği ve kayıtlarda bağış yoluyla edinilen taşınırlarda; bağışta bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değerin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Üniversite Müzesinde; tamamı bağış yoluyla edinilen ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23’üncü maddesi kapsamında korunması gerekli taşınır kültür varlıkları olan toplam 2.287 adet kültür varlığı bulunmaktadır. Müzede bulunan eserleden:
• 1427 adet eser Anadolu; Mezopotamya, Mısır, Kıta Yunanistan, Roma ve Adalarda bulunan medeniyetlere,
• 309 adet eser Afrika medeniyetlerine,
• 130 adet eser Asya ve Uzakdoğu medeniyetlerine,
• 338 adet eser Amerika kıtasında bulunan medeniyetlere,
• 83 adet eser Balkanlar Vinca kültürüne
ait olup; tamamı ait oldukları dönemin sosyal, kültürel, teknik ve ilmi özelliklerini yansıtan kültür varlıklarıdır.
Yapılan incelemede bağış yoluyla edinilen 2.287 eserin hiçbirinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; söz konusu eserlerin oluşturulacak değer tespit komisyon marifeti ile değerlerinin tespit edilmesi ve bu değerler dikkate alınarak ilgili muhasebe kayıtlarının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.