Bahçe ya da araziden sondajla kuyu açıp su çıkartmak

Su sıkıntı çekilen yerlerde ya da su sıkıntısı çekilmese de maliyetleri azaltma maksadıyla; arazi ve bahçelerden sondajla su çıkartılma işlemi giderek artış göstermektedir. Peki, vatandaşlar kendi arazilerinden ya da Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki arazilerden su çıkartırken herhangi bir resmi işlem yürütmek zorunda mıdır? Sondaj sonucu yeraltı sularının kullanımı herhangi bir ücrete, harca ya da vergiye tabi midir? Yazımızda bu sorulara cevap verelim.

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, yeraltı suyu sahaları, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün teklifi üzerine ilgili bakanlıkça “Yeraltısuyu İşletme Alanları” olarak kabul edilmekte ve ilan olunmaktadır.

İlan edilmiş yeraltı suyu işletme sahaları dışında her arazi sahipleri; arazilerinde yeraltı suyu aramak, suyu bulduktan sonra, bunun kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanmak hakkına sahiptir.

Peki “kendi faydalı ihtiyacı” ifadesinden kasıt nedir? Mülk sahipleri kendi arazilerinden temin edebilecekleri yeraltı suyunun ne kadarını kullanabileceklerdir? Kendi faydalı ihtiyacından fazlasını kullanmaları durumunda ne gibi bir izin almaları gerekmektedir?

Faydalı ihtiyaç miktarı, tahsis edilecek maksada göre ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tayin ve tesbit edilecektir. Dolayısı ile faydalı ihtiyaç miktarında bir standart bulunmamaktadır. Burada kullanım maksadı ve resmi izinler önem kazanmaktadır.

Faydalı ihtiyaç miktarını aşan kullanımlar ile satış amaçlı çıkarılan yeraltı sularına ilişkin olarak il özel idarelerinden kiralama işlemi yapılması ve dolayısı ile ücret ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden de su çıkartılması kiralama işlemine tabi tutulmuştur.

Bu miktarı aşan sular ile sulama, kullanma ve işlenerek veya doğal haliyle içme suyu olarak satılmak üzere çıkarılan yeraltı suları, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki kaynak suları (mazbut vakıflara ait sular hariç), 2886 sayılı Kanun hükümlerine uyularak il özel idarelerince kiraya verilir.

Yeraltı su temin çalışmaları aramayı yapanın ister kendi mülkünde olsun, ister başka bir arazide olsun tabii zemin üstünden itibaren derinliği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tespit ve ilgili bakanlığın onayından sonra ilan olunan sınırı aşan her türlü çukur, sondaj, kuyular (el ile açılan kuyular hariç) galeriler ve tünellere ilişkin kazıların yapılması veya kuyuların açılması için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden belge alınması zorunluluğu bulunmaktadır.