|
ÖZET: Bakanlığa tahsisli binalara yönelik yapılan değer artırıcı harcamaların, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, merkezi yönetim muhasebe yönetmeliğinin maddi duran varlıklarla ilgili düzenlemelerine aykırıdır. İlgili yönetmelik, bu tür harcamaların varlık hesaplarına eklenmesi ve amortisman hesaplamalarında dikkate alınmasını öngörmektedir. Ayrıca, 34.000 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Denetimlerde, Bakanlığa tahsisli binalara yapılan büyük onarım harcamalarının maliyet hesaplarına eklenmediği ve bu nedenle tamamen gider hesaplarına kaydedildiği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, değer artırıcı harcamaların maliyete eklenebilmesi için gerekli sistem güncellemelerinin tamamlanması gerektiğini ifade etmiştir. Bu güncellemelerin kısa vadede sonuçlandırılacağı belirtilmiştir. Bakanlığın mali tablolarının güvenilir ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için, değer artırıcı harcamaların tahsisli taşınmazların maliyetine eklenmesi ve yıllar içinde amortismana tabi tutulması önem arz etmektedir. Bu uygulama, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Bakanlığa Tahsisli Binalar için Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Gider Kaydedilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığa tahsisli binalara ilişkin belli tutarı aşan değer artırıcı büyük onarım harcamalarının varlık hesaplarına kaydedilmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin açıklandığı 170’inci maddesinde, maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı; tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamaların taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edileceği ve ilave edilen değerin, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine, bu kamu idaresince de muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine kayıtlara alınmak üzere bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra numaralı Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında, taşınmazlar için yapılan harcamalardan 34.000,00 TL’yi aşanların değer arttırıcı harcama olarak kabul edileceği belirtilmiştir. Yine, aynı Genel Müdürlüğün “Taşınmaz Tahsis İşlemleri” konulu 27.04.2015 tarih ve 90192509-010.03-4167 sayılı yazısında tahsisli kullanılan taşınmaz için değer artırıcı harcama yapılması durumunda tahsis eden ve edilen kamu idaresince yapılması gereken muhasebe işlemleri örnekler verilmek suretiyle ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Yapılan incelemelerde, Bakanlığa tahsisli binalara ilişkin değer artırıcı nitelikteki büyük onarım harcamalarının giderleştirildiği, binaların maliyetine eklenmediği, dolayısıyla da söz konusu harcamaların, amortisman ayırmak suretiyle kısmen değil de tümüyle gider hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; değer artırıcı nitelikteki büyük onarım harcamalarının maliyete eklenmesinin, bina bazlı takibi sağlayacak sistem ve modül güncelleme çalışmalarının tamamlanmasıyla mümkün olabileceği belirtilerek bu kapsamdaki çalışmaların kısa vadede sonuçlandırılacağı ifade edilmiştir.
Bakanlık mali tablolarının taşınmazlara ilişkin tam ve doğru bilgi içermesini teminen, değer artırıcı harcamaların tahsisli taşınmazın maliyet değerine eklenmesi ve ekonomik ömrü dikkate alınmak suretiyle yıllar itibariyle amortismana tabi tutulması gerekmektedir.