|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlığın bazı alacaklarının 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında yeterince izlenmediğini ortaya koymaktadır. Engelli evde bakım yardımı ödemeleri sırasında fazla veya yersiz yapılan ödemelerin geri alınması gerektiği tespit edilmiştir. Ancak bu tutarların tamamı, ilgili hesapta kaydedilmemiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 84. maddesi gereğince, fazla ve yersiz ödemeler borç kaydedilerek, gelir kaydedilmesi gereken durumlarda ise 600 Gelirler Hesabına alacak olarak işlenmesi gerekmektedir.
Denetimlerde, il müdürlüklerinin fazla ödemeleri muhasebe dışında takip etmeye çalıştığı belirlenmiştir. Kamu İdaresinden alınan bilgiler, terkin edilen alacakların muhasebe sistemine yansıtılmadığını göstermektedir. 2021 yılı içinde terkin edilen ancak kayıtlara geçmeyen alacakların toplam tutarı 19.356.344,05 TL olarak bildirilmiştir. İdare, bazı muhasebe kayıtlarının eksik olduğunu ve bazı alacakların tahakkuk kaydı bulunmadığı için terkin kaydının da yapılamadığını belirtmiştir. Bakanlık, bu konudaki hataların düzeltilmesi için 81 İl Müdürlüğü ile gerekli yazışmaları yapmış, ilgili birimlerin bu duruma dikkat etmesi gerektiğini vurgulamıştır. Kamu İdaresinin, alacakların doğduğu anda 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi ve gerektiğinde terkin edilmesi gerektiği önemle ifade edilmiştir. |
BULGU: Bakanlığın Bazı Alacaklarının Kişilerden Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İl müdürlüklerince yapılan engelli evde bakım yardımı ödemelerinden fazla veya yersiz ödendiği anlaşılarak geri alınması gerektiği tespit edilen tutarların tamamının 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 84’üncü maddesine göre bütçe giderleri hesabına borç kaydedilmek suretiyle fazla ve yersiz verildiği, gerek yılı içinde, gerekse yılı geçtikten sonra tespit edilenler; Sayıştay, adlî, idarî ve askerî mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca yine anılan hükme göre herhangi bir yasa veya karar gereğince bu hesapta kayıtlı alacaklardan kısmen veya tamamen silinmesi gerekenlerin 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresinde yapılan denetimlerde, il müdürlüklerince yapılan engelli evde bakım yardımı ödemelerinden fazla veya yersiz ödendiği anlaşılarak geri alınması gerektiği tespit edilen tutarların tamamının 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmediği, fazla ve yersiz ödemelerden doğan bu alacakların muhasebe dışında takip edilmeye çalışıldığı görülmüştür.
Ayrıca, Kamu İdaresinden, bu kapsamdaki alacaklardan valilik, kaymakamlık veya il müdürlüğü olurlarıyla terkin edilmesine karar verilenlere ilişkin olarak tüm il birimlerinden tablo halinde bilgi alınmıştır. Bu tabloda borçlu bilgileri, alacağın tutarı, alacağın terkinine ilişkin olurun tarihi, ödemenin yapıldığı il bilgisi gibi bilgilerin yanı sıra, terkin edilen tutarın muhasebe sistemine yansıtılıp yansıtılmadığı bilgisi bulunmaktadır. Söz konusu tabloda yer verilen silinmiş alacaklardan, 2021 yılı içinde terkin edildiği halde muhasebe sistemine yansıtılmadığı bildirilenlerin toplam tutarı 19.356.344,05 TL olmuştur. Kamu İdaresinden, bu kapsamda yapılan alacak tahakkuk kaydı ve alınan olurlara dayanılarak yapılan terkin kayıtları ile bu işlemlere ilişkin muhasebe işlem fişlerinin temini istenmiştir. Ancak İdarece, söz konusu muhasebe kayıtlarının ve muhasebe işlem fişlerinin bir kısmının kendilerine verilmediği, listede yer alan kişilerden bir kısmına ilişkin olarak ise alacak tahakkuk kaydı olmaması nedeniyle terkin kaydı da olmadığı belirtilmiştir. Diğer yandan, idareye ait muhasebe verilerinin incelenmesinde, İdarenin bazı il müdürlüklerine ait 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kayıtlı toplam tutarların o illerde valilik, kaymakamlık veya il müdürlüğü oluruyla terkin edilen tutardan oldukça az olduğu görülmüştür. Böylelikle silinen alacakların büyük bir kısmının idare alacağı olarak ilgili hesaba kaydedilmeden doğrudan terkin edildiği anlaşılmıştır. Bakanlık, ilgili birimlerin, bulgu konusu hususa dikkat edilmesi ve düzeltici işlem yapılması konusunda uyarıldığını ifade etmişse de 2021 yılı kayıtlarında bulguya konu hatalar mevcuttur.
Bakanlık bulguda yer alan tespitlerin düzeltilmesine ilişkin 81 İl Müdürlüğü ile gerekli yazışmaların yapıldığını bildirmiştir.
Kamu İdaresince takip edilen alacakların, alacakların doğduğu anda anılan mevzuata uygun olarak 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi ve terkin edilmesi halinde de yine bu hesaptan çıkış yapılması gerekmektedir.