| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bakanlık tarafından yapılan engelli evde bakım yardımı ödemelerinden fazla veya yersiz olan tutarların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilmediği tespit edilmiştir. Süreç akışlarının merkezî olarak düzenlenmemesi ve görev tanımlarının belirsizliği nedeniyle alacak dosyalarının takip edilmediği görülmüştür. Bakanlık, hatanın giderilmesi için personele eğitim verilmiş ve standart iş akışları oluşturulmuştur. |
BULGU: Bakanlığın Bazı Alacaklarının Kişilerden Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından yapılan engelli evde bakım yardımı ödemelerinden fazla veya yersiz ödendiği anlaşılarak geri alınması gerektiği tespit edilen tutarların tamamının 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 84’üncü maddesine göre bütçe giderleri hesabına borç kaydedilmek suretiyle fazla ve yersiz verildiği, gerek yılı içinde, gerekse yılı geçtikten sonra tespit edilenler; Sayıştay, adlî, idarî ve askerî mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarların 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600- Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca yine anılan hükme göre herhangi bir yasa veya karar gereğince bu hesapta kayıtlı alacaklardan kısmen veya tamamen silinmesi gerekenlerin 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak, 630- Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Bakanlık taşra birimlerinde yapılan denetimlerde, engelli evde bakım yardımı ödemelerinden fazla veya yersiz ödendiği anlaşılarak geri alınması gerektiği tespit edilen tutarların tamamının 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmediği, fazla ve yersiz ödemelerden doğan bu alacakların muhasebe dışında takip edilmeye çalışıldığı görülmüştür.
Yapılan incelemelerde, evde bakım ödemesine ilişkin idari süreçleri yürüten meslek birimleri, mali hizmetleri yürüten birimler, hukuk birimi ve Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı defterdarlık muhasebe müdürlükleri arasında süreç akışlarının merkezî ve şablon olarak düzenlenmediği, her il müdürlüğünün ve hatta her kuruluşun kendi kurumsal tecrübeleri ile süreç tanımladığı fakat bu süreçlerin de kişilere bırakıldığı görülmüştür. Süreç akışlarının tanımlanmadığı, kişilerin görev tanımlarının yapılmadığı bu alanda, pek çok kişi alacağı dosyasının hukuk birimlerine ve/veya mali birimlere aktarılmadığı, bunun sonucu olarak da muhasebe sistemine yansıtılmadığı görülmüştür.
Bakanlık tarafından verilen cevapta, bulguya konu hatanın giderilmesi amacıyla personele eğitim verildiği ve ayrıca bulguya konu hatayı da içeren alacak takip işlemlerini açıklamaya ve standart hale getirmeye yönelik iş akışını da içeren bir genelge yayımlandığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresince takip edilen alacakların, alacakların doğduğu anda, anılan mevzuata uygun olarak 140- Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi ve terkin edilmesi halinde de yine bu hesaptan çıkış yapılması gerekmektedir.