ÖZET: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2022 yılı itibarıyla bazı sanayi sitelerinden tahsil edilemeyen alacakları, 137 Takipteki Kurum Alacakları hesabına aktarılmadan 132 Nakit Olarak Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında kayıtlı kalmıştır. Vadesinde ödenmeyen borçların muaccel hale gelmesi ve gerekli takip işlemlerinin başlatılması gerekmektedir. Ayrıca, bu alacakların izlenmesi için ilgili düzenlemelere uyulması önem arz etmektedir.

BULGU: Bakanlığın Sanayi Sitelerinden Olan ve Vadesinde Tahsil Edilemeyen Bazı Alacaklarının İlgili Hesaplarda İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın bazı Sanayi Sitelerinden olan alacaklarının vadesinde tahsil edilemediği, 137 Takipteki Kurum Alacakları hesabına aktarılarak takibe alınması gereken söz konusu alacakların 2022 yılsonu itibarıyla 132 Nakit Olarak Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında kayıtlı bulunduğu görülmüştür.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine Organize Sanayi Bölgeleri ve Sanayi Sitelerinin projelerinin kredilendirilmesinde kullandırılmak amacıyla tahsis edilen ödenekler, “Organize Sanayi Bölgeleri ve Sanayi Siteleri Projeleri ve Ödeneklerinin Kullanımı ve Kredilendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar”da belirlenmiş olan hükümler çerçevesince kullandırılmaktadır. Kredi tutarları, Bakanlık tarafından gider kaydedilmek suretiyle, anlaşmalı Bankaya aktarılmaktadır.
Anılan Usul ve Esasların 14’üncü maddesine göre; borçlu olan Organize Sanayi Bölgeleri ve Sanayi Sitelerinin kredi taksitlerinin vadesinde tahsil edilmesi esastır. Söz konusu madde çerçevesinde taksitlerden birinin vadesinde ödenmemesi durumunda borcun tamamı muaccelliyet kazanmakta, bu tarihten itibaren borç bakiyesinin tamamının tahsili amacıyla gerekli işlemlerin başlatılması gerekmektedir.
Organize Sanayi Bölgeleri ve Sanayi Siteleri Projeleri ve Ödeneklerinin Kullanımı ve Kredilendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 19’uncu maddesinde kredilerin geri dönüşü ve erteleme koşulları düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre Bakanlığın uygun görmesi durumunda; borçlarını ödeyememiş sanayi sitelerinin talepleri halinde, vadesi geçmiş anapara ve faiz borç taksitleri, müteakip taksitlere eşit şekilde ilave edilerek en fazla dört yıllık süre için yeniden yapılandırılabilmektedir.
2022 yılsonu itibarıyla iki tane Sanayi Sitesine ilişkin olan alacak, tahsil edilememiş ve takip hesaplarına alınarak kanuni takip süreci başlatılmıştır. İncelemelerde; başka çeşitli il ve ilçelerde yer alan Sanayi Sitelerinden olan alacakların da vadesinde tahsil edilemediği, bu alacaklara ilişkin geçerli olan bir erteleme veya yeniden yapılandırma kararı bulunmadığı, ilgili sitelere belirli aralıklarla tekit yazısı yazıldığı halde bu tutarların henüz ilgili hesaplara aktarılarak izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde; dönen varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan vade sonunda tahsil edilemeyenler ile çeşitli nedenlerle muaccel hale gelen kurum alacaklarının anapara tutarları ve bu tutarlara ilişkin olarak hesaplanan işlemiş faiz alacaklarının, ilgili düzenlemeler çerçevesinde 137 Takipteki Kurum Alacakları hesabına aktarılarak takibe alınacağı belirtilmiştir.
2023 yılı içinde düzeltme kayıtlarının yapıldığı kurum tarafından belirtilmiş olsa da söz konusu kayıtlar 2023 yılında yapılmış olması nedeniyle ilgili hesapta bulunması gereken tutar 2022 yılı mali tablolarında yer almamaktadır.
Organize Sanayi Bölgeleri ile Sanayi Sitelerine verilmiş olan borçlardan vadesinde tahsil edilemeyenlerin Bakanlık tarafından tespit edilerek ilgili düzenlemeler çerçevesinde 137 Takipteki Kurum Alacakları hesabında izlenmesi gerekmektedir.