Bakanlığın Taşra Teşkilatında ya da Başka Kurumlarda Geçici Olarak Görevlendirilen ve Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller Kapsamında Bulunmayan Yönetici ve Öğretmenlere Ek Ders Ücreti Ödenmesini Önleyecek Kontrol Sisteminin Olmaması (Sayıştay)

BULGU: Bakanlığın Taşra Teşkilatında ya da Başka Kurumlarda Geçici Olarak Görevlendirilen ve Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller Kapsamında Bulunmayan Yönetici ve Öğretmenlere Ek Ders Ücreti Ödenmesini Önleyecek Kontrol Sisteminin Olmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Kadrosu çeşitli okullarda ya da Bakanlığın çeşitli birimlerinde olup Bakanlığın taşra birimlerinde ya da başka kurumlarda görevlendirilen yönetici ve öğretmenlere, ders görevinin yapılmış sayılacağı hallere ilişkin koşulları taşımadıkları halde ek ders ücreti ödendiği ve bu durumu önleyecek bir kontrol mekanizmasının bulunmadığı görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Ders görevi” başlıklı 89’uncu maddesinde; her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebileceği, ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususların Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunacağı,
“Ders ve konferans ücreti” başlıklı 176’ncı maddesinde ise; ek ders ücretinin Kanun’un 89’uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere ödeneceği,
hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri ile İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun ile yönetici ve öğretmenlerin maaş karşılığı okutmakla yükümlü oldukları ders saatleri, zorunlu ek ders saatleri ve isteğe bağlı ek ders saatleri düzenlenmiş ve bu suretle ek ders ücretinin ödenmesi hususu ders görevinin fiilen yapılmış olması şartına bağlanmıştır.
İlgili Kanun hükümleri gereğince; Bakanlık bünyesindeki yönetici ve öğretmenlere ek ders ücreti ödenebilmesi için, prensip olarak, ders okutma yükümlülüğünün yerine getirilmesi yani ders görevinin fiilen yapılmış olması gerekmektedir.
657 sayılı Kanun ve 439 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar, son değişiklikleriyle birlikte 25.11.2020 tarih ve 31135 sayılı Resmi Gazete’de, 3198 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın eki olarak yayımlanmıştır.
Söz konusu Karar’da, 439 sayılı Kanun’daki düzenlemelere paralel olarak, Bakanlıktaki yönetici ve öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları haftalık asgari ders saatleri belirlenmiş, bunun yanında ders okutma yükümlülüğü yerine getiriliyor olmasa bile hangi durumların ek ders görevinden sayılan haller kapsamında olduğu sayılmış ve bu suretle yukarıda bahsi geçen prensibe istisna getiren düzenlemelere yer verilmiştir.
Karar’ın “Ek Ders Görevinden Sayılan Haller” başlıklı Üçüncü Bölümünün “Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller” başlıklı 16’ncı maddesinin ikinci fıkrasında;
“Bakanlık merkez teşkilatında Bakan veya yetkili kıldığı makam, taşra teşkilatında ise Bakan veya valilik onayı ile ilgili mevzuatı uyarınca verilen görevleri yapmak üzere görevlendirilen yönetici ve öğretmenler ile Bakanlığa verilmiş bir görevi yürütmek üzere diğer kurumlarda Bakan onayı ile görevlendirilen yönetici ve öğretmenler, Bakanlık merkez teşkilatındaki görevlendirmeler için 1 yıl, diğer görevlendirmeler için ise her altı ayda yeni bir onay alınmak ve fiilen görev yapmak kaydıyla, yarıyıl ve yaz tatilleri de dâhil olmak üzere aylık karşılığı ders görevi ile görevlendirildikleri tarihte kendilerine verilmiş ek ders görevi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın göreve başladıkları tarihten itibaren haftada 18 saat ek ders görevi yapmış sayılırlar ve buna ilişkin ek ders ücretleri kadrolarının bulunduğu kurumca ödenir. Alınacak onayda görevlendirilecek personelin adı, soyadı, unvanı, görevin mahiyeti ve görev süresi ile diğer hususlar açıkça belirtilir. Bu kapsamda ek ders ücretinden yararlanan personele ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücreti ödenmez. Öğretmenlerin ilgili müfredatı kapsamında ders okutmak üzere diğer eğitim kurumlarında geçici olarak görevlendirilmeleri bu fıkra kapsamında değerlendirilmez.”
denilmektedir.
Buna göre; kadrosu çeşitli okullarda ya da Bakanlığın çeşitli birimlerinde bulunan yönetici ve öğretmenler, Bakanlığın taşra teşkilatında Bakan Onayı ya da Valilik Oluru ile görevlendirilebilecek ve bu kişilere görevlendirildikleri birimde fiilen görev yapıyor olmaları kaydıyla ek ders ücreti ödenebilecektir.
Diğer taraftan bir yönetici ya da öğretmenin başka kurumlarda görevlendirilebilmesi ancak Bakan Onayı ile mümkün olacak, Bakan Onayı ile başka kurumlarda görevlendirilenlere ek ders ücreti ödenebilmesi ise, görevlendirilen kurumda Bakanlığa verilmiş bir görevin ifa edilmesiyle mümkün olacaktır.
Ancak gerek yerinde yapılan denetimlerde gerekse iller tarafından Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemlerine (MEBBİS) girilen veriler ve bu suretle üretilen raporlar üzerinden yapılan incelemeler neticesinde;
Bakan Onayı ile başka kurumlarda görevlendirilen ancak görevlendirildikleri kurumda Bakanlığa verilmiş bir görevi ifa etmeyen yönetici ve öğretmenlere görevlendirildikleri tarih itibarıyla ek ders ücreti ödenmeye devam edildiği,
Başka kurumlar nezdindeki görevlendirmelerin il içi ya da il dışı olması fark etmeksizin Bakan Onayı ile yapılması gerekirken, Valilik Oluru ile il içi kurumlar arası görevlendirmeler yapıldığı ve bu şekilde görevlendirilenlere ek ders ücreti ödendiği,
Valilik Oluruyla İl Milli Eğitim Müdürlüklerinin muhtelif birimlerinde görevlendirilen yönetici ve öğretmenlerin fiilen başka kurumlarda (Valilik, Kaymakamlık, Gençlik Spor İl Müdürlükleri, üniversiteler, ilçe belediyeleri gibi) görev yaptıkları,
tespit edilmiştir.
Bakanlığın taşra teşkilatında yapılan geçici görevlendirmeler dolayısıyla ek ders ücreti ödenebilmesi için fiilen görev yapma şartının sağlanması; kurumlar arası geçici görevlendirme kapsamında yapılan görevlendirmeler dolayısıyla ek ders ücreti ödenebilmesi için bir taraftan görevlendirmenin yetkili makamlar tarafından yapılması, diğer taraftan Bakanlığa verilmiş bir görevin yerine getirilmesi şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup bu konuda Personel Genel Müdürlüğü tarafından 81 İl Valiliğine yazı ile bilgilendirme yapıldığı, diğer taraftan MEBBİS veri tabanıyla bütünleşik olarak çalışmak üzere Ek Ders Modülü tasarım çalışmalarına başlandığı ve bu çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte bulguda bahsi geçen aksaklıkların önüne geçilmesinin mümkün olacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; Bakanlığın taşra teşkilatında ya da başka kurumlarda geçici olarak görevlendirilmiş olup mevzuatta bahsi geçen şartları taşımayan yönetici ve öğretmenlere ek ders ücreti ödenmemesini teminen azami hassasiyetin gösterilmesi ve sistemsel bir kontrol mekanizmasının hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.