| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bakanlık birimlerinin projeleri için özel hesaptan aktarılan tutarlardan harcanmayan kısımlarının, projeler tamamlandığı halde 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında izlenmeye devam ettiği tespit edilmiştir. Proje sonrası harcanmayan tutarların özel hesaba iade edilmesi gerektiği belirtilmiş, ancak 2023 kayıtlarının 2022 mali tablolarındaki hatayı düzeltmediği ifade edilmiştir. |
BULGU: Bakanlık Birimlerinin Projeleri İçin İlgili Hesaplara Aktarılan Tutarlardan Bazılarının Proje Gerçekleştiği Halde Kapatma İşlemlerinin Tamamlanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın genel bütçeli birimlerinin bazı projeleri için özel hesaptan ilgili banka hesaplarına aktarılan tutarlardan harcanmayan kısımlarının projeler tamamlandığı halde 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında izlenmeye devam ettiği görülmüştür.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun “5. Fikir ve sanat eserlerinin işaretlenmesi” başlıklı 44’üncü maddesinde;
(Değişik ikinci fıkra: 21/2/2001 – 4630/23 md.) Her türlü boş video kaseti, ses kaseti, bilgisayar disketi, CD, DVD gibi taşıyıcı materyaller ile, fikir ve sanat eserlerinin çoğaltılmasına yarayan her türlü teknik cihazı ticari amaçlı imal veya ithal eden gerçek ve tüzel kişiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden yüzde üçü geçmemek üzere Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek orandaki miktarı keserek, ay içinde topladıkları meblağı, sonraki ayın en geç yarısına kadar Kültür Bakanlığı adına bir ulusal bankada açılacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler. (Ek cümle: 14/7/2004-5217/17 md.) Özel hesapta toplanan bu tutarların dörtte biri Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarılır ve bütçeye gelir kaydedilir.
(Değişik üçüncü fıkra: 14/7/2004-5217/17 md.) Bu hesapta kalan miktarlar fikrî mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla kullanılır. Bu hesapta kalan miktarın dağıtımı ve kullanımına ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir…
(Değişik son fıkra: 3/3/2004-5101/15 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile alınacak ücretler Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.”,
Bahse konu hükme dayanılarak hazırlanan Fikir ve Sanat Eserlerini İçeren Taşıyıcı Materyaller ile Bu Eserlerin Çoğaltılmasına Yarayan Teknik Cihazların Bedellerinden Yapılan Kesintilerin Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Gelirin kullanımı” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereğince yapılan kesintiler sonucu ulusal bir bankada açılan özel hesapta toplanan gelir, fikri mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla aşağıda belirtilen giderlerin karşılanmasında kullanılır;
g) (Değişik:RG-22/3/2008-26824) Bakanlık birimleri ile gerçek ve tüzel kişilerce gerçekleştirilecek, fikri mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi, kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesi ile ihtiyaç duyulan teknik donanımın satın alınması veya bu alanlarla ilgili projelerin desteklenmesine ilişkin giderler.
denilmektedir.
Mezkur Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan 5846 Sayılı Kanun Kapsamında Özel Hesaptan Sağlanacak Destek ve Tahsislere İlişkin Genelge’nin “Bakanlık birimlerinin projeleri” başlıklı 14’üncü maddesinde;
“(1) Kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla Genel Müdürlük haricindeki Bakanlık birimlerince gerçekleştirilecek proje giderlerinin karşılanmasına yönelik talepler; faaliyet takvimi ve talep edilen miktar belirtilmek suretiyle ilgili Bakanlık birimi tarafından ilgili Bakan Yardımcısı ve Genel Müdürün koordinasyonunda Bakanlık Makamının onayına sunulur. Onaylanan projelere tahsis edilen miktar, Bakanlığın özel bütçeli birimleri için projeye özel olarak kamu bankalarından birinde açacağı hesaba, Bakanlığın genel bütçeli birimleri için ise Merkez Saymanlık Müdürlüğünün uhdesinde bulunan ilgili hesaba yatırılır. Projenin gerçekleştirilmesine yönelik harcamalar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ile diğer ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirilir. Proje kapsamında kullanılmayan miktar özel hesaba iade edilir. Proje bitiminden sonra, proje faaliyet raporunun bir örneği ile harcamalara ait belgelerin bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir.
hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde özel hesaptan Bakanlığın genel bütçeli birimlerinin bazı projelerine tahsis edilerek ilgili banka hesaplarına yatırılan tutarlardan proje 2022 yılı içinde veya önceki yıl sonu itibariyle gerçekleştiği halde 1.368.816,98 TL’nin 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında izlenmeye devam ettiği görülmüştür.
Bahsedilen projelere tahsis edilen ve ilgili hesaplarda nemalandırılmadan takip edilen tutarların projenin gerçekleşmesini takiben Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabından düşülmesi, harcanmayan kısımların özel hesaba iadesinin yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresince söz konusu hususun düzeltildiği ifade edilmekle birlikte 2023 yılında yapılan kayıtların 2022 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.