| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda, Bakanlık mali tablolarında kanunla terkin edilmiş alacakların bulunduğu belirlenmiştir. 7420 sayılı Kanun ile terkin edilen evde bakım, yaşlı ve engelli yakını aylıkları gibi ödemelere ilişkin alacak kayıtları, 31.12.2022 itibarıyla hala muhasebe kayıtlarında yer almakta ve bu durum, hukuken var olmayan alacakların görünmesine yol açmaktadır. Bakanlık, hatanın düzeltilmesi için ilgili birimlere yazı yazdığını bildirmiştir. |
BULGU: Bakanlık Mali Tablolarında Kanunla Terkin Edilmiş Alacakların Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Kanunla terkin edilen evde bakım yardımı ödemeleri, yaşlı aylıkları ve engelli yakını aylıklarına ilişkin alacak tutarlarının halen Bakanlık mali tablolarında gözüktüğü tespit edilmiştir.
9 Kasım 2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7420 sayılı Kanun ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında yapılan evde bakım ödemeleri ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında yapılan yaşlı aylığı ve engelli yakını aylığı ödemelerinden yersiz ödenen ve geri alınması gereken tutarlar terkin edilmiştir.
7420 sayılı Kanun ile hukuken ve fiilen ortadan kalkan bu alacaklara ilişkin olarak Bakanlık taşra birimlerinde ve Sayıştay Başkanlığı VERA sistemi kullanılarak yapılan incelemelerde, 31.12.2022 tarihi itibarıyla, terkin edilmiş olmasına rağmen çok sayıda kişi adına tanımlanan alacak kayıtlarının henüz terkin işlemlerinin gerçekleştirilmediği ve bu alacak tutarlarının mali tablolarda yer aldığı tespit edilmiştir.
Raporda yer alan diğer bulgularda da değinildiği üzere, Bakanlık taşra birimlerince kişilerden alacak hesapları sağlıklı tutulmamakta, bazı alacaklar muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır. Bu durum, terkin edilen bir kısım alacağın 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına hiç girmeden terkin edilmesi riskini ortaya çıkarmaktadır. Mevcut durumda ise terkin edilen bazı alacaklar, hukuken ve fiilen var olmadıkları halde 140- Kişilerden Alacaklar Hesabında halen gözükmektedir.
Kanunla terkin eden alacakların hâlâ muhasebe kayıtlarında yer aldığı Bakanlık taşra birimlerinde örneklem yoluyla seçilen dosyalarda görülmekle beraber, VERA sistemi üzerinden ülke çapında yapılan analize göre ise, yedi ilde toplam alacakların %10’undan azı; beş ilde %11-%20 arası; on yedi ilde ise %21-%50 arasındaki oranının kayıtlardan çıkarıldığı tespit edilmiştir.
Bulguya konu hata nedeniyle, Bakanlık mali tablolarında yer alan 140- Kişilerden Alacaklar Hesabında hukuken ve fiilen tahsili mümkün olmayan alacakların yer almasına sebebiyet verilmiştir.
Bakanlık tarafından verilen cevapta, bulguya konu hatanın giderilmesi amacıyla ilgili birimlere yazı yazıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Bakanlık mali tablolarında, Kanunla terkin edilmiş, hukuken ve fiilen tahsili mümkün olmayan alacakların yer aldığı tespit edilmiştir.