Bakanlık Mülkiyetindeki Stadyumlarda Düzenlenen Futbol Müsabakalarının Bilet Satış Hâsılatından Alınması Gereken Bakanlık Payının Tahakkuk ve/veya Tahsilinin Gerçekleştirilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Bakanlık Mülkiyetindeki Stadyumlarda Düzenlenen Futbol Müsabakalarının Bilet Satış Hâsılatından Alınması Gereken Bakanlık Payının Tahakkuk ve/veya Tahsilinin Gerçekleştirilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlık mülkiyetindeki stadyumlarda düzenlenen futbol müsabakalarının bilet satış hasılatı üzerinden alınması gereken %7 oranındaki Bakanlık payının tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirilmediği, tahakkuku gerçekleştirilen tutarların ise tahsilinin sağlanamadığı görülmüştür.
3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun 14’üncü maddesinde spor müsabakalarından alınacak paylar Bakanlığın gelirleri arasında sayılmıştır. Kanun’un 16’ncı maddesinde müsabakalardan elde edilen hasılatın dağıtımına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmış iken söz konusu hüküm Anayasa Mahkemesinin 30.11.2022 tarihli ve E:2022/103; K:2022/150 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal hükmünün Karar’ın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine 25.10.2023 tarih ve 7464 sayılı Kanun ile 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun 16’ıncı maddesi başlığı ile beraber değiştirilmiştir.
3289 sayılı Kanun’un “Müsabaka, yarışma ve gösteri hasılat payı” başlıklı değişik 16’ncı maddesinde;
Gençlik ve Spor Bakanlığı veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen her türlü spor müsabaka ve yarışmaları ile gösterilerinde, spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri tarafından her türlü bilet satışından elde edilen net hasılatın yüzde yedisinin müsabaka, yarışma ve gösteri hasılat payı olarak gençlik ve spor il müdürlüklerinin hesabına yatırılacağı,
Spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri tarafından gençlik ve spor il müdürlüklerinin hesabına yatırılan müsabaka, yarışma ve gösteri hasılat payı tutarlarının, ilgili yıl genel bütçesinin (B) işaretli cetveline özel gelir kaydedilmek üzere Gençlik ve Spor Bakanlığı merkez muhasebe birimi nezdindeki özel hesaba aktarılacağı, özel gelir kaydedilen bu tutarların, amatör spor faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla kullanılacağı ve bu maksatla gençlik ve spor il müdürlükleri hesabına aktarılabileceği ifade edilmiştir.
İlgili maddede ayrıca net hasılatın ne şekilde hesaplanacağına dair düzenlemelere yer verilmiş, net hasılat tutarına ilişkin ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelerin, müsabaka tarihinden itibaren bir hafta içinde ilgili spor kulübü veya spor anonim şirketi tarafından gençlik ve spor il müdürlüğüne verileceği, net hasılat tutarına ilişkin ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelerin talep edilmesi halinde, Türkiye Futbol Federasyonu dahil ilgili spor federasyonları ile spor federasyonlarınca bilet organizasyonu ile biletlerin basım, satış ve dağıtımına ilişkin olarak yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar tarafından Gençlik ve Spor Bakanlığına verilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu düzenleme ile hasılat tutarına ilişkin veri temininde daha önceki yıllarda yaşanan sorunlar da kanun yoluyla çözüme kavuşmuş olmakta ve böylece Bakanlık, net hasılatın ve Bakanlık adına alınacak payın belirlenmesi için ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri talep etmeye yetkili, karşı taraf da bu bilgi ve belgeleri vermekle yükümlü hale gelmiş bulunmaktadır.
Ancak yapılan incelemelerde; anılan kanun değişikliğine rağmen Bakanlığın bu yetkisini (Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri aracılığı ile) kullanmadığı, bilet satış hasılatından doğan paya ilişkin tahakkukun ve dolayısıyla da tahsilatın yapılmadığı tespit edilmiştir.
Gençlik ve Spor Bakanlığı veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen her türlü spor müsabaka, yarışma veya gösterilerinden sonra, spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri tarafından her türlü bilet satışından elde edilen hasılata ilişkin kesin bilgilerin ilgili kuruluşlardan temin edilerek yapılacak gerekli hesaplamalar sonrasında ortaya çıkan Bakanlık payının tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.
Bunun yanı sıra, bazı illerde hasılata ilişkin bilgilerin temini için sezon sonunun beklendiği de görülmüştür. 3289 sayılı Kanun’un değişik 16’ncı maddesinde net hasılat tutarına ilişkin ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelerin, ilgili müsabaka, yarışma ve gösteri tarihinden itibaren bir hafta içinde ilgili spor kulübü veya spor anonim şirketi tarafından gençlik ve spor il müdürlüğüne verileceği ifade edilmiştir. Kanunda spor kulübü veya spor anonim şirketine gerekli bilgi ve belgeleri verme yükümlülüğü verildiği gibi il müdürlüklerine de bu bilgi ve belgeleri takip ve gerekli işlemleri yapma görevi ve sorumluluğu verilmiştir. Bu sebeple, hasılat bilgilerinin temini ve Bakanlık payının hesaplanması için sezon sonu beklenmemeli, gerçekleştirilen müsabaka sonrasında tahakkuk ve tahsil işlemine başlanılması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan alacakların tahsiline ilişkin olarak il müdürlüklerine gerekli talimatın verilmiş olduğunu ve ilerleyen süreçte konunun özenle takip edileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak; Gençlik ve Spor Bakanlığı veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen her türlü spor müsabaka ve yarışmaları ile gösterilerinde, spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri tarafından her türlü bilet satışından elde edilen hasılat üzerinden hesaplanan Bakanlık payının kanunda öngörüldüğü şekilde tahakkuk işlemlerinin yapılması, bu tutarların tahsili için gerekli önlemlerin alınarak sürecin etkin bir şekilde işletilmesi ve kanunun ilgili maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları içeren yönetmeliğin çıkarılması gerekmektedir.