BULGU: Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşları Tarafından Kuruma Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Bakanlık ve merkezi idare kuruluşları tarafından kuruma gerçekleştirilmek üzere aktarılan yatırım ödeneklerinin köylere hizmet götürme birliklerine aktarılmak suretiyle kullanıldığı görülmüştür.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanun’un “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde; Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebileceği, aktarma işleminin ilgili bakanın onayıyla yapılacağı ve bu ödeneklerin tahsis amacı dışında kullanılamayacağı, işin de il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca İl özel idarelerinin de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabileceği ifade edilmiştir.
2024 yılı yatırım programında yer alan bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için Çankırı İl Özel İdaresine aktarılan ve aşağıdaki listede yer alan 14.525.132,62 TL tutarındaki ödeneğin il özel idaresince tekrar Sayıştay denetimine tabi olmayan Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu aktarmalarla 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu dışında kalan bir alan oluştuğu değerlendirilmektedir.
Tablo 11: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan 8 Finansman Kodundaki Ödenekler
| Yevmiye Tarihi | Yevmiye Numarası |
Finansal Kod | Yapılan İş | İlçe Adı | Gönderilen Ödenek (TL) |
| 15.01.2024 | Yıldıztepe Telesiyej Hattı Tesisinin Güzergah Çalışmaları | Ilgaz | 1.250.000,00 TL | ||
| 16.10.2024 | 3060 | Yıldıztepe Telesiyej Hattı Tesisinin Güzergah Çalışmaları | Ilgaz | 6.000.000,00 TL | |
| 06.06.2024 | 1658 | Hükümet Konağı Çatı Onarımı | Ilgaz | 3.000.000,00 TL | |
| 27.06.2024 | 1848 | Kaymakam Evi Yapımı | Çerkeş | 1.626.475,76 TL |
| 29.08.2024 | 2536 | Kaymakam Evi Yapımı | Çerkeş | 1.395.883,03 TL | |
| 31.12.2024 | 4018 | Kaymakam Evi Yapımı | Çerkeş | 1.252.773,83 TL |
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu ödeneklerin kullanımı için belirli süreler verildiği ve bu sürelerde ihale mevzuatı uygun olarak yapım işlerinin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, aksi takdirde ödeneklerin iptal olacağı, ayrıca yapılan işlerin ivediliği sebebiyle ödeneklerin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılarak yapım işlerinin yaptırıldığı, ödeneklerin amacı dışında kullanılmadığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak her ne kadar ödenekler amacı dışında kullanılmamış olsa da ödenek aktarımı ile yapılan işler 5302 sayılı Kanun’unun 6’ncı maddesinde ödeme aktarımı yapılarak gerçekleştirilecek işler mahiyetinde olmaması ve bu ödenek aktarımı sonucunda 4734 sayılı İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uygulanmaksızın yatırım işlerinin gerçekleştirilmesi sebebiyle mevzuata aykırılık oluşturmaktadır.