BULGU: Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerine Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesi kapsamında bakanlıklar ve merkezi idare tarafından aktarılan yatırım ödeneklerinin, İdare tarafından köylere hizmet götürme birliklerine aktarıldığı görülmüştür.
5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinde;
“(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümler kapsamında bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla yatırım ödeneklerinin Köylere Hizmet Götürme Birlikleri’ne (KHGB) aktarılmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, KHGB’lere İl Özel İdarelerince sadece 5355 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde sayılan hizmetlere ait ödenekler aktarılabileceğinden, madde metninde sayılmayan yatırımlara ait ödeneklerin merkezi idare kuruluşlarınca doğrudan KHGB’lere aktarılması da mümkün görülmemektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, 2023 yılı yatırım programında yer alan bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için İdareye aktarılan 149.847.293,43 TL tutarındaki ödeneğin, İdare tarafından tekrar KHGB’lerine aktarılmaması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılan yatırım ödeneklerinin köylere hizmet götürme birliklerine (KHGB) aktarılması mümkün değildir. Bu ödenekler, yalnızca il özel idarelerinin tabi olduğu usul ve esaslara göre kullanılabilir ve KHGB’lere yalnızca 5355 sayılı Kanun’un 18. maddesinde belirtilen hizmetlere ait ödenekler aktarılabilir. Dolayısıyla, 149.847.293,43 TL tutarındaki yatırım ödeneğinin KHGB’lere aktarılmaması gerekmektedir. |