BULGU: Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerine Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Bakanlık ve merkezi idare kuruluşları tarafından il özel idarelerince gerçekleştirilmek üzere aktarılan yatırım ödeneklerinin köylere hizmet götürme birliklerine aktarıldığı görülmüştür.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesinde;
“(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” denilmektedir.
Bu düzenleme gereğince, bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödeneklerin il özel idarelerine aktarılması halinde; bu ödeneklerin tahsis amacı dışında kullanılmaması ve bu ödeneklerin il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılması gerekmektedir. Aktarılan yatırım ödeneklerinin köylere hizmet götürme birliklerine aktarılmasına izin veren bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.
Bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için aktarılan toplam 42.511.616,66 TL tutarındaki ödenek Kurum tarafından köylere hizmet götürme birliklerine aktarılmıştır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgumuza iştirak edilmiş ve bahsi geçen hususlarda azami özen ve dikkatin gösterileceği, yatırım ödeneklerinin birliklere aktarılmaması için gerekli idari tedbirler alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer alan düzenleme kapsamında aktarılan ödeneklerin, ihale mevzuatı açısından il özel idareleri ile farklı mevzuata tabi olan köylere hizmet götürme birliklerine aktarılmaması gerekmektedir.