Bakanlıklar ve Merkezi İdare Kapsamındaki Kuruluşların Yatırım Ödeneklerinin, İdarece Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması (Sayıştay)

BULGU: Bakanlıklar ve Merkezi İdare Kapsamındaki Kuruluşların Yatırım Ödeneklerinin, İdarece Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşları tarafından İl Özel İdaresine aktarılan ödeneklerin mevzuata aykırı olarak köylere hizmet götürme birliklerine aktarıldığı görülmüştür.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanun’un 6’ncı maddesinde;
“Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebileceği, aktarma işleminin ilgili bakanın onayıyla yapılacağı ve ödeneklerin tahsis amacı dışında kullanılamayacağı, işin il özel idaresinin tabi olduğu esaslara göre sonuçlandırılacağı” hüküm altına alınmıştır.
Mezkur madde hükmüne göre bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının, kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihale edilerek yerine getirilmektedir. Meri mevzuatta aktarılan bu ödeneklerin tekrar köylere hizmet götürme birliklerine aktarılabileceğine ilişkin bir hüküm ise bulunmamaktadır. Dolayısıyla aktarma yoluyla gelen ve yatırım karşılığı olan ödeneğin tekrar aktarılmasında yasal dayanak bulunmamaktadır.
Edirne İl Özel İdaresinin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarına ait yatırımların gerçekleştirilmesi amacıyla İdareye ödenek aktarımında bulunulduğu, ancak bu ödeneklerden bir kısmının köylere hizmet götürme birliklerine aktarıldığı tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda, İdarenin 2022 yılında mevzuata aykırı olarak köylere hizmet götürme birliklerine yaptığı ödenek aktarımları yer almaktadır.
Tablo 7: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan Ödenek Aktarımları

*KHBG: Köylere Hizmet Götürme Birliği
Sonuç olarak, İl Özel İdaresi tarafından bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarınca gönderilen yatırım ödeneklerinin tekrar köylere hizmet götürme birliklerine aktarılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.