| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bandrol alım ve satışlarının muhasebe kayıtlarının hatalı yapıldığını ortaya koymuştur. Bandroller, 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabında izlenmeyip alım aşamasında giderleştirilmiştir. Mevzuat gereği, bu varlıkların alımda varlık hesabına alınması ve satışta giderleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kamu idaresi düzeltme yapıldığını ifade etse de, 2022 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. |
BULGU: Bandrol Alış ve Satışlarına İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlıkça ihale kapsamında temin edilip izleyen dönemlerde peyderpey satışı yapılan bandrollerin 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabında izlenmeyip tamamının alım esnasında giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 87’nci maddesinde İlk Madde ve Malzeme Hesabının; kamu idarelerince üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemeleri ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in hesabın işleyişine ilişkin 88’inci maddesinde bütçeye gider kaydıyla edinilen ilk madde ve malzeme tutarlarının, bir taraftan bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği; satış suretiyle elden çıkarılan ilk madde ve malzemelerin bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 600 Gelirler Hesabına alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği satış bedelinin aynı zamanda 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Bakanlıkça 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 81’inci maddesine dayanılarak açık ihale usulü ile 2022 yılında ihalesi yapılıp mal alımı sözleşmesine dayanılarak 16.897.600,00 TL değerinde alımı yapılan ve yıl içerisinde meslek birliklerine peyderpey satışı yapılan bandrollerden 31.12.2022 tarihi itibariyle 14.067.252,00 TL’lik kısmının stokta kaldığı halde tamamının alım aşamasında giderleştirildiği görülmüştür.
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri gereği alımı yapılan bandrollerin satın alındığında varlık hesabına alınması ve mallar satıldığında giderleştirilmesi gerekmektedir. Aksi halde mali tablolar gerçek durumu yansıtmamaktadır. Ayrıca Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Değerli kâğıtlara ilişkin işlemler” başlıklı 498’inci maddesi uyarınca bandrollerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca bu bölümde izlenmesi bildirilen belge ve kâğıtlardan olduğu bildirilirse 94 Değerli kâğıt ve özel tahakkuk hesapları grubunda yer alan hesaplarda izlenebileceği düşünülmektedir.
Kamu idaresince söz konusu hususun düzeltildiği ifade edilmekle birlikte 2023 yılında yapılan kayıtların 2022 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.