BULGU: Banka Hesabı ile Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı Arasında Uyumsuzluk Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

İdarenin kayıt ve işlemleri üzerinde yapılan incelemeler sonucu, 102 Banka Hesabının alacak toplam tutarı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının borç toplam tutarının birbirine eşit olmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabının niteliğini düzenleyen 17’inci maddesinde; bu hesabın, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in hesabın işleyişini düzenleyen 19’uncu maddesinde ise bankaca kuruma gönderilen banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen çek veya gönderme emri tutarlarının bu hesaba alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedileceği ve muhasebe birimlerine ait banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlardan yerine getirilenlerin bu hesaba alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Özetle idarenin banka hesaplarından çıkış yapabilmesi için ödeme emri belgesi veya çek düzenlemesi gerekir. Dolayısıyla 102 Banka Hesabına alacak kaydı yapıldığında 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına aynı tutarda borç kaydı yapılacağından, bu işlemler sonucunda 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının borç bakiyesinin eşit olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede 102 Banka Hesabının alacak kaydı toplam tutarının 143.961.327,86 TL, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının borç kaydı toplam tutarının 143.714.520,85 TL olduğu tespit edilmiştir. Arada 246.807,01 TL fark vardır. Bu tutarın idarenin, çek veya gönderme emri olmaksızın gerçekleştirdiği banka hesapları arasındaki virmanlardan kaynaklandığı düşünülmektedir.
Yönetmelik hükmü gereği bankadan çek veya gönderme emri olmaksızın para çıkışı yapılmaması sağlanmalıdır.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 102 Banka Hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 102 Banka Hesabı alacak toplamı 143.961.327,86 TL, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç toplamı ise 143.714.520,85 TL olarak belirlenmiş, arada 246.807,01 TL fark bulunmuştur. Bu durumun, yönetmelik gereği çek veya gönderme emri olmaksızın gerçekleştirilen banka hesapları arasındaki virmanlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Yönetmelik, bu tür işlemlerin önlenmesini öngörmektedir.