|
ÖZET: Banka hesaplarından yapılan çıkışların ay sonlarında toplu olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin muhasebe birimi tarafından yürütülen işlemler incelenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49. maddesi gereğince, muhasebe sisteminin etkin bir şekilde çalışması ve ilgili taraflara gerekli bilgilerin sunulması esastır. Bu bağlamda, mali işlemlerin ilgili yönetmeliklere uygun olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, kamu idarelerinin muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde kaydedilmesini ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, işlemlerin günlük olarak yevmiye defterine kaydedilmesini öngörmektedir. 102 Banka Hesabı başlıklı madde, bu hesabın, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve ilgili işlemlerin kaydı için kullanılacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, gönderme emirlerinin zamanında kaydedilmediği ve çıkışların ay sonlarında toplu olarak yapıldığı gözlemlenmiştir. İdare, bu bulguya ilişkin olarak, muhasebe biriminin gönderme emirlerini zamanında kaydedeceğini ve uygulamaların mevzuata uygun hale getirileceğini taahhüt etmiştir. Sonuç olarak, belediyenin nakit varlıklarına dair bilgilerin doğru, güvenilir ve zamanında sunulması, hesap verebilirlik ve saydamlık açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Banka Hesabından Çıkışların Ay Sonlarında Toplu Olarak Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe birimi tarafından yapılan işlemlere ilişkin 102-Bankalar Hesabından çıkışların ay sonlarında toplu olarak yapıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi hükmü uyarınca muhasebe sisteminin; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve ilgililere gerekli bilgileri sunacak şekilde kurulması ve yönetilmesi esastır. Sistemin Kanun’da öngörülen şekilde bilgi üretmesini teminen mali işlemlerin, mezkûr maddenin son fıkrasında tanınan yetkiye istinaden yürürlüğe konulan yönetmeliklere uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde Kamu idarelerinin muhasebe birimlerinin, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedecekleri, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde ise işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasına göre maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “102 Banka Hesabı” başlıklı 55’inci maddesinde, bu hesabın; kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in hesabın işleyişini düzenleyen 57’nci maddesine göre de bankaca kuruma gönderilen banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen çek veya gönderme emri tutarlarının bu hesaba alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, İdarenin muhasebe birimi tarafından düzenlenen gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği banka tarafından bildirilen gönderme emri kayıtlarının zamanında yapılmayarak 102-Bankalar Hesabından çıkışların ay sonlarında toplu olarak yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve müteakip uygulamalarda Belediyenin muhasebe birimi tarafından düzenlenen gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği banka tarafından bildirilen gönderme emri kayıtlarının, ay sonları beklenmeksizin, zamanında yapılacağı ve uygulamanın mevzuatına uygun hale getirileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin nakit varlıklarına ilişkin bilginin ilgililere sunulurken hesap verebilirliği ve saydamlığı sağlayacak şekilde doğru ve güvenilir olması, muhasebe kayıtlarının ve mali tabloların mevzuatta öngörülen şekilde ve zamanında oluşturulması önem arz etmektedir.