|
ÖZET: Banka hesaplarının muhasebe kayıtlarında eksik ve hatalı yer alması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamındaki incelemelerde, 102 Banka Hesabında izlenmeyen mevduat hesaplarının bulunduğu ve bu hesapların mevzuata uygun olarak muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu tür hesapların doğru bir şekilde kaydedilmesini ve raporlanmasını zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik, 102 Banka Hesabının işlevini, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve takas işlemleriyle ilgili belgelerin kaydı için belirlemektedir. İlgili mevzuat gereği, idare adına bankaya yatırılan tüm tutarların bu hesapta muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, dönem sonunda bankalardan alınan teyit mektuplarıyla karşılaştırıldığında, muhasebe sisteminde izlenmeyen mevduat hesapları olduğu ve bu hesaplardaki tutarların kaydedilmediği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, bilançoda yer alan hazır değerler hesap grubundaki tutarların, raporlama tarihi itibarıyla doğru ve gerçek değerleri yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini ve şeffaflığını olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Banka Hesabının Tam ve Doğru Olarak Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Muhasebe sisteminde 102 Banka Hesabında izlenmeyen banka mevduat hesaplarının bulunduğu, mevzuatın öngördüğü şekilde muhasebeleştirilmediği ve raporlanmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; Bu Yönetmeliğin amacı, “…il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin; gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” Şeklinde tanımlanmıştır.
Yönetmelik’in 102 Banka Hesabının niteliğini açıklayan 55’inci maddesinde, bu hesabın kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılacağı düzenlenmiştir. Mevzuat gereğince, İdare adına bankaya yatırılan tüm paraların 102 Banka Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; İdarece dönem sonunda bankalardan istenilen banka teyit mektupları ile 102 Banka Hesabının detay ekonomik kodlarında izlenen mevduat hesapları ve bakiyelerinin karşılaştırılması sonucunda, muhasebe sisteminde izlenmeyen mevduat hesabının bulunduğu ve bu hesapta bulunan tutarların muhasebeleştirilmediği ve raporlanmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; bilançonun hazır değerler hesap grubunda açıklanan tutarlar, raporlama tarihi itibarıyla doğru, tam ve gerçek değerleri göstermemektedir.