ÖZET: Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının hatalı işletilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Özel Bütçeli İdareler tarafından gerçekleştirilen kredi kartı ile bilet satışlarına ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde, bazı İl Devlet Opera ve Balesi Müdürlükleri’nin 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabını mevzuatta belirtilen şekilde kullanmadığı ortaya çıkmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 38. maddesi, bu hesabın tahsilat ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılacağını belirtirken, 39. madde ise tahsilatların muhasebe kayıtlarının nasıl yapılması gerektiğini düzenlemektedir.

Yapılan incelemeler, Mersin, Antalya ve Samsun Devlet Opera ve Balesi Müdürlükleri’nin bilet satışlarından elde edilen gelirleri, satış gününde değil, banka hesaplarına aktarıldığı gün kaydettiğini göstermektedir. Bu durum, bilet satışlarının muhasebe kayıtları üzerinden takibini zorlaştırmakta ve dönem sonu mali tablolarında 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabının eksik bakiye vermesine neden olmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve 2025 yılı için gerekli kayıtların yapılmakta olduğunu belirtse de, 2024 yılı mali tablolarındaki hatanın etkisi devam etmektedir.

Sonuç olarak, kredi kartı ile yapılan bilet satışlarından elde edilen gelirlerin, mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarının düzenlenmesi, mali tabloların doğruluğu ve geçiş sürecinin takibi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Hatalı İşletilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Gişelerden kredi kartı ile yapılan bilet satışlarından elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtları incelendiğinde, bazı İl Devlet Opera ve Balesi Müdürlüklerince 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabının hatalı işletildiği, mevzuatta düzenlendiği şekliyle kullanılmadığı görülmüştür.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabının niteliğinin düzenlendiği 38’inci maddesinde, bu hesabın muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. “Hesabın İşleyişi”nin düzenlendiği 39’uncu maddesine göre de, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilecek, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle muhasebe biriminin banka hesabına aktarılan tutarlar ise bu hesaba alacak, 102 Banka Hesabına da borç kaydedilecektir.

Mezkûr mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kredi kartları ile yapılan bilet satışlarında, bu satışlara ait tutarların 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabına borç kaydedilmesi, ilgili tahsilatların Kurum banka hesaplarına aktarıldığında ise 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabı kapatılarak 102 Banka hesabına aktarılması gerekmektedir. Kredi kartı ile yapılan bilet satışlarından elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtları incelendiğinde, Mersin, Antalya ve Samsun Devlet Opera ve Balesi Müdürlüklerince ilgili tutarların 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabına gişeden satış yapıldığı gün kaydedilmesi yerine Kurumun banka hesaplarına aktarıldığı gün ilk olarak 109 no’lu hesaba, ardından 102 Banka hesaplarına kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum hem bilet satışlarından elde edilen gelirin Kurum banka hesaplarına geçişine ilişkin sürecin muhasebe kayıtları üzerinden takibini engellemekte, hem de Aralık ayında yapılan bilet satışlarının bir kısmı Ocak ayı içinde Kurum banka hesaplarına aktarılacağından, dönem sonu mali tablolarında 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabının eksik bakiye vermesine sebep olmaktadır.

Kamu idaresi cevabında, İdarenin bulgu konusu hususa katıldığı belirtilerek yapılan tespitler doğrultusunda tahakkuk esaslı olarak 2025 yılı için gerekli kayıt ve işlemlerin yapılmakta olduğu ifade edilmiştir. Ancak kayıtların 2025 yılı içinde yapılmaya başlanmasından ötürü bulgu konusu edilen hatanın 2024 yılı mali tablolarında etkisi devam etmektedir.

Bu itibarla, kredi kartları ile yapılan bilet satışlarından elde edilen gelirlerin Kurum banka hesaplarına geçiş sürecinin takibi ve mali tabloların doğruluğunun sağlanması açısından kayıtların mevzuatın hükmettiği şekliyle yapılması gerekmektedir.