|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin banka kredilerine ilişkin dönem sonu işlemlerinde hatalar tespit edilmiştir. Vadesi bir yılın altına düşen banka kredilerinin anapara tutarları, uzun vadeli banka kredileri hesabından kısa vadeli banka kredileri hesabına aktarılmamıştır. Bu durum, yıl sonu bilançosunda 300 Banka Kredileri Hesabı’nın bakiye vermemesiyle sonuçlanmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesapların nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir; vadesi bir yılın altındaki kredilerin 300 Banka Kredileri Hesabı’nda, vadesi bir yıldan uzun olanların ise 400 Banka Kredileri Hesabı’nda yer alması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı açılış kayıtlarında 300 Banka Kredileri Hesabı’nın bulunmadığı, ancak yıl içinde İller Bankası Payı’na mahsup edilen tutarların bu hesaba borç kaydedildiği görülmüştür. Yıl sonunda, bu tutarların 300 ve 400 Banka Kredileri Hesapları arasında yanlış bir aktarma ile kaydedilmesi, 300 Banka Kredileri Hesabı’nın yıl boyunca ters bakiye vermesine neden olmuştur. 2024 yılı itibarıyla, İdarenin İller Bankası’ndan kullandığı banka kredileri toplamı 927.231,83 TL iken, vadesi bir yılın altına düşen borç miktarı 521.338,79 TL olarak belirlenmiştir. Bu hatalar, dönem sonu işlemlerinin mevzuata uygun yapılmaması nedeniyle bilanço verilerinde tutarsızlıklara yol açmıştır. |
BULGU: Banka Kredileri Hesaplarına İlişkin Dönem Sonu İşlemlerinin Hatalı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Vadesi bir yılın altına düşen banka kredilerine ilişkin anapara tutarlarının, dönem sonunda uzun vadeli banka kredilerine ilişkin hesaptan, kısa vadeli banka kredilerine ilişkin hesaba aktarılmadığı, yıl sonu bilançosunda 300 Banka Kredileri Hesabının bakiye vermediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 300 Banka Kredileri Hesabını açıklayan ve “Hesabın niteliği” başlığını taşıyan 232’nci maddesinde bu hesabın, banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilere ilişkin tutarların ve 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı; 233’üncü maddesinin 1/a/1 bendinde de 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba alacak kaydedilmek suretiyle muhasebe hesaplarında kısa vadeli krediler olarak izlenmesinin sağlanacağı açıklanmıştır. Yönetmelik’in 400 Banka Kredileri Hesabını açıklayan 302’nci maddesinin 1/b/1 bendinde de 233’üncü maddenin söz konusu bendinde açıklanan işlemin 400 Banka Kredileri Hesabı yönünden işleyişine açıklık getirilmiştir.
Yönetmelik’in bu hükümleri gereğince kurumun banka kredisi olarak kullandığı yabancı kaynak tutarlarından vadesi bir yılın altında olanların 300 Banka Kredileri Hesabında, vadesi bir yıldan uzun olanların 400 Banka Kredileri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Mezkur Yönetmelik’in 484’üncü maddesinde, mali tabloların Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen ilkelere uygun olarak hazırlanacağı belirtilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin yabancı kaynaklara ilişkin ilkelerin düzenlendiği 10’uncu maddesinde ise kamu idarelerinin vadesi bir yılı aşan yükümlülüklerinin uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içinde gösterileceği, dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan yükümlülüklerden vadeleri bir yılın altına inenlerin kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaba aktarılacağı belirtilmiştir.
Yukarda yer verilen mevzuat çerçevesinde uzun vadeli yabancı kaynaklar içinde yer alan 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadeleri bir yılın altına inenlerin kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki 300 Banka Kredileri hesabına aktarılma işleminin dönem sonunda gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, mali tablolar üzerinden, idarelerin varlıkları ve yükümlülüklerini kısa ya da uzun vadeli olarak değerlendirmek, mali yönetim açısından önem arz etmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı açılış kayıtlarında 300 Banka Kredileri Hesabı bulunmadığı, ancak yıl içerisinde aylar itibarıyla İller Bankası Payına mahsup edilen tutarların 300 Banka Kredileri Hesabına borç kaydedildiği, yıl sonunda ise bu tutarların toplamının 300 Banka Kredileri Hesabına alacak, 400 Banka Kredileri Hesabına borç kaydedilerek söz konusu hesaplar arasında aktarma yapıldığı görülmüştür. Söz konusu hesaplar arasındaki bu aktarmanın bir sonraki dönemde vadesi bir yılın altına düşen krediler için değil, geriye dönük işlemler esas alınarak gerçekleştirilmesi neticesinde, 300 Banka Kredileri hesabı yıl boyunca ters bakiye vermekte ve Bilançoda 0,00 TL görünmektedir.
İdarenin İller Bankasından kullanmış olduğu banka kredileri toplamından, 2024 yılı sonunda kalan anapara borç stoku 927.231,83 TL tutarındadır. 2024 yılı sonu itibariyle vadesi bir yılın altına düşen ve müteakip yılda itfa edilecek banka kredi borcu toplamı ise 521.338,79 TL tutarındadır.
Bu itibarla dönemsellik ilkesi gereği banka kredilerinin izlendiği hesapların dönem sonu işlemlerinin anılan mevzuat doğrultusunda yapılmaması sonucunda yılsonu Bilançosunda 300 Banka Kredileri Hesabı 521.338.79 TL eksik 400 Banka Kredileri Hesabı 521.338,79 TL fazla gösterilmek suretiyle hataya neden olunmuştur.