|
ÖZET: Banka kredilerine ait faiz tahakkuk kayıtlarının hatalı bir şekilde yapılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İncelemeler sonucunda, belediyenin bankalardan aldığı kredilere ilişkin faiz ödemelerinin 381 ve 481 Gider Tahakkukları Hesaplarına yanlış kaydedildiği belirlenmiştir. 381 Gider Tahakkukları Hesabı, kısa vadeli borçların izlenmesi için kullanılırken, 481 Gider Tahakkukları Hesabı uzun vadeli borçların takibi için tasarlanmıştır. Bu durum, tahakkuk eden faizlerin hangi hesaba kaydedilmesi gerektiği konusunda karışıklıklara yol açmaktadır.
Yapılan denetimlerde, banka kredilerine ait faizlerin kullanıldığı yıl içinde tamamen giderleştirildiği ve 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Ancak, 2024 yılında ödenen toplam 23.318.316,34 TL tutarındaki faiz giderinin mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, tahakkuk etmemiş faiz giderlerinin kaydedilmesi nedeniyle 481 Gider Tahakkukları Hesabında fazla kayıt yapıldığı da belirlenmiştir. Önceki yıl yapılan denetimlerde de benzer bulgular ortaya çıkmış, ancak idare tarafından düzeltici adımlar atılmamıştır. Sonuç olarak, mali tablolarda 630 Giderler Hesabı 23.318.316,34 TL eksik görünmekte, 481 Gider Tahakkukları Hesabı ise aynı tutarda fazla kayıt içermektedir. Faiz giderlerinin tahakkuk ettiği dönemde 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerektiği, ayrıca tahakkuk gerçekleşmeden 381 veya 481 Gider Tahakkukları Hesaplarına kayıt yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Banka Kredilerine Ait Faiz Tahakkuk Kayıtlarının Hatalı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin bankalardan kullandığı kredilere ilişkin faiz ödemelerinin hatalı olarak 381 ve 481 Gider Tahakkukları Hesaplarına kaydedildiği görülmüştür.
381 Gider Tahakkukları Hesabının açıklandığı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 289’uncu maddesine göre bu hesap, kısa vadeli iç ve dış mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen; tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak gelecek aylarda ödenebilir duruma gelecek olan borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.
481 Gider Tahakkukları Hesabının açıklandığı 338’inci maddesine göre bu hesap, uzun vadeli iç ve dış mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen; tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan borçların izlenmesi için kullanılır.
Buna göre tahakkuk etmiş ve gelecek aylarda ödenecek olan işlemiş faiz tutarlarının 381 Gider Tahakkukları Hesabına, tahakkuk etmiş ve içinde bulunulan yılı takip eden yıldan sonraki yıllarda ödenecek işlemiş faiz tutarlarının ise 481 Gider Tahakkukları Hesabına kaydedilmesi gerekir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Faiz giderleri ve faiz gelirleri” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kamu idarelerinin başka kamu idarelerinden, yurtiçindeki veya yurtdışındaki mali kuruluşlardan veya devletlerden yaptıkları borçlanmalar dolayısıyla tahakkuk eden faizler, ilgili oldukları dönemlere gider yazılır…” hükmüne yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, banka kredilerinin kullanıldığı yılda faiz tutarlarının tamamının giderleştirilerek 630 Giderler Hesabına kaydedildiği, karşılığında 381 ve 481 Gider Tahakkukları Hesaplarının kullanıldığı ve faiz tutarları ödendiğinde ise bu hesaplardan çıkış yapıldığı görülmüştür. Banka kredileri taksitlerine ait ödemeler aylık şeklinde düzenlendiğinden ve tahakkuk eden faiz tutarı ilgili ay içerisinde ödendiğinden banka kredisi kullanıldığında faiz tutarına ilişkin herhangi bir kayıt yapılmaması gerekir.
2024 yılından önce çekilen kredilere ait faiz giderleri önceki yıllarda giderleştirilerek 630 Giderler Hesabına kaydedildiğinden, bu kredilere ilişkin 2024 yılında fiilen ödenen toplam 23.318.316,34 TL faiz gideri aynı yılın mali tablolarında yer almamaktadır. Ayrıca 2024 yılında tahakkuk etmemiş faiz giderlerinin tahakkuk kayıtları yapıldığından bilançoda 481 Gider Tahakkukları Hesabına fazla kayıt yapıldığı görülmüştür.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mali tablolarda 630 Giderler Hesabı 23.318.316,34 TL eksik ve 481 Gider Tahakkukları Hesabına da aynı tutarda fazla görünmektedir. Faiz tutarlarının tahakkuk ettiği zaman 630 Giderler Hesabına kaydedilerek giderleştirilmesi gerekmekte olup faiz giderlerinin 381 Gider Tahakkukları Hesabına veya 481 Gider Tahakkukları Hesabına tahakkuk gerçekleşmeden kaydedilmemesi gerekmektedir.