ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, belediyenin bankalardan aldığı kredilere ilişkin faiz ödemelerinin hatalı bir şekilde kaydedildiğini ortaya koymuştur. İncelemeler, faiz ödemelerinin 381 ve 481 Gider Tahakkukları Hesaplarına yanlışlıkla aktarılmış olduğunu göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 381-Gider Tahakkukları Hesabı, kısa vadeli borçlar için kullanılırken, 481-Gider Tahakkukları Hesabı uzun vadeli borçlar için tasarlanmıştır. Bu hesapların doğru kullanımı, tahakkuk eden faizlerin hangi dönemlerde ödeneceği ile doğrudan ilişkilidir.

Yapılan incelemeler sonucunda, banka kredilerinin kullanıldığı yıl içinde faiz tutarlarının tamamının 630-Giderler Hesabına kaydedildiği ve bu süreçte 381 ve 481 Gider Tahakkukları Hesaplarının kullanıldığı tespit edilmiştir. Faiz ödemeleri aylık olarak yapıldığından, bu ödemelerin kayıtlara alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır. 2022 yılında ödenen faiz giderleri, önceki yıllarda giderleştirildiği için bu yılın mali tablolarında yer almamaktadır. Bu hatalı kayıtlar sonucunda, 2022 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 630-Giderler Hesabında 7.074.919,12 TL eksik, 481-Gider Tahakkukları Hesabında ise 16.540.979,80 TL fazla kayıt yapılmıştır.

Sonuç olarak, faiz ödemelerinin doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedilmesi gerektiği, bu tutarların 381 ve 481 Gider Tahakkukları Hesaplarına aktarılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu etkileyen önemli bir husustur.

BULGU: Banka Kredilerine Ait Faiz Tahakkuk Kayıtlarının Hatalı Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin bankalardan kullandığı kredilere ilişkin faiz ödemelerinin hatalı olarak 381 ve 481 Gider Tahakkukları Hesaplarına kaydedildiği görülmüştür.
381-Gider Tahakkukları Hesabının açıklandığı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 289’uncu maddesine göre bu hesap, kısa vadeli iç ve dış mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen; tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak gelecek aylarda ödenebilir duruma gelecek olan borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.
481-Gider Tahakkukları Hesabının açıklandığı 338’inci maddesine göre bu hesap, uzun vadeli iç ve dış mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen; tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan borçların izlenmesi için kullanılır.
Buna göre tahakkuk etmiş ve gelecek aylarda ödenecek olan işlemiş faiz tutarlarının 381-Gider Tahakkukları Hesabına, tahakkuk etmiş ve içinde bulunulan yılı takip eden yıldan sonraki yıllarda ödenecek işlemiş faiz tutarlarının ise 481-Gider Tahakkukları Hesabına
kaydedilmesi gerekir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Faiz giderleri ve faiz gelirleri” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kamu idarelerinin başka kamu idarelerinden, yurtiçindeki veya yurtdışındaki mali kuruluşlardan veya devletlerden yaptıkları borçlanmalar dolayısıyla tahakkuk eden faizler, ilgili oldukları dönemlere gider yazılır…” hükmüne yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, banka kredilerinin kullanıldığı yılda faiz tutarlarının tamamının giderleştirilerek 630-Giderler Hesabına kaydedildiği, karşılığında 381 ve 481-Gider Tahakkukları Hesaplarının kullanıldığı ve faiz tutarları ödendiğinde ise bu hesaplardan çıkış yapıldığı görülmüştür. Banka kredileri taksitlerine ait ödemeler aylık şeklinde düzenlendiğinden ve tahakkuk eden faiz tutarı ilgili ay içerisinde ödendiğinden banka kredisi kullanıldığında faiz tutarına ilişkin herhangi bir kayıt yapılmaması gerekir.
2022 yılında ödenen faiz giderleri önceki yıllarda giderleştirilerek 630-Giderler Hesabına kaydedildiğinden, 2022 yılında ödenen faiz giderleri 2022 yılı mali tablolarında yer almamaktadır. Yapılan hatalı kayıt sonucunda 2022 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 630- Giderler Hesabına 7.074.919,12 TL eksik kayıt yapılmıştır. 2022 yılında tahakkuk etmemiş faiz giderlerinin tahakkuk kayıtları yapıldığından 2022 yılı bilançosunda 481-Gider Tahakkukları Hesabına 16.540.979,80 TL fazla kayıt yapılmıştır.
Sonuç olarak faiz tutarları ödendiği zaman doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedilerek giderleştirilmesi gerekmekte olup faiz giderlerinin 381-Gider Tahakkukları Hesabına veya 481-Gider Tahakkukları Hesabına kaydedilmemesi gerekir.