Banka kredilerine ilişkin giderlerin dönemler arası ayrıştırılmasında hatalı uygulamalar (Sayıştay)

10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “3- Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar” başlıklı 203 üncü maddesinde;  bu ana hesap grubunun, faaliyet dönemi içinde geri ödenmesi gereken yabancı kaynakları kapsadığı; 4- Uzun vadeli yabancı kaynaklar” başlıklı 266 ncı maddesinde; bu ana hesap grubunun, faaliyet dönemini aşan uzun vadeli yabancı kaynakları kapsadığı; 300 Banka Kredileri Hesabının niteliğine ilişkin 205′ inci maddesinde; bu hesabın, kurumca banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilere ilişkin tutarların ve bu tutarlara eklenen kur farkları ile 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiş; 206’ıncı maddesinde ise, hesabın işleyişine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, kurum tarafından kullanılan banka kredileri ilk muhasebe kaydına alınırken, faaliyet dönemini ilgilendiren anapara taksit tutarları 300 Banka Kredileri Hesabına, sonraki faaliyet dönemini veya dönemlerini ilgilendiren anapara tutarlarının ise 400 Banka Kredileri Hesabına alınması, yıl içinde yapılan anapara taksit tutarlarının 300 nolu Hesaptan çıkış yapılması, o takside ait faiz tutarının da 630 Giderler Hesabına borç yazılarak ödenmesi, dönem sonu işlemleri yapılırken sonraki yılda ödenecek anapara tutarlarının 400 nolu Hesaptan 300 nolu Hesaba aktarılması dönemsellik ilkesinin de bir gereği olarak yapılması gerekirdi.

Yapılan incelemelerde, özel bir bankadan 5 yıl vadeli 4.500.000,00 TL anapara bedelli kredi kullanıldığı; Ancak; muhasebeleştirme işlemlerinin hatalı yapıldığı tespit edilmiştir. Şöyle ki; Krediye ilişkin, Anapara, faiz ve verginin toplam tutarı ile sehven hesaplanan 17.350,03-TL’den oluşan 5.887.890,94 TL 400 Banka Kredileri Hesabına alınmıştır. Oysa yalnızca kredi anapara tutarı olan 4.500.000,00 TL’ nin 400 nolu hesaba alınması, 2013 yılı dönem sonu işlemleri yapılırken de 1.126.935,36 TL’lik tutarın 400 nolu hesaptan 300 nolu hesaba dönemsellik ilkesinin bir gereği olarak aktarılması gerekirdi. Ayrıca; 400 ile 630 nolu hesaplar kullanılarak faaliyet hesaplarına yansıtılan 1.305.277,06 TL faiz ve 65.263,85 TL vergi tutarlarının, taksit ödemeleri muhasebeleştirilirken o takside ilişkin faiz ve vergi tutarının 630 nolu hesaba alınması şeklinde muhasebe işlemlerinin yapılması gerekirdi. 400 nolu hesaba sehven hesaplanarak alınan 17.350,03-TL ise, 28.01.2014 tarih ve 330 yevmiye nolu muhasebe işlem fişiyle 500 Net Değer Hesabına alınarak düzeltilmiştir.