|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin banka kredileriyle ilgili kayıt hatalarını ortaya koymaktadır. İncelemeler, 300 no’lu Banka Kredileri Hesabı’nın kullanılmayarak 400 no’lu hesap üzerinden işlem yapıldığını ve bu hesaplarla ilişkilendirilmemesi gereken tutarların 400 no’lu hesaba kaydedildiğini göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, kısa vadeli borçların doğru hesaplarla ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Yapılan denetim sonucunda, 2024 yılı içerisinde toplam 39.092.315,58 TL borç ödemenin 300 no’lu hesaba aktarılmadan 400 no’lu hesaptan gerçekleştirildiği ve bu borçlanmalara ilişkin genel gider ile faizlerin de hatalı bir şekilde 400 no’lu hesaba kaydedildiği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat, vadesi bir yıldan uzun olan borçların 400 no’lu hesaba, bir yıldan kısa olanların ise 300 no’lu hesaba kaydedilmesini öngörmektedir. Sonuç olarak, belediyenin banka ve finans kuruluşlarına olan borçlarının muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, 300 ve 400 no’lu hesapların güvenilir bilgi sunmadığını ortaya koymakta ve idarenin muhasebe işlemlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Banka Kredilerine İlişkin Kayıtların Hatalı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından yılı içerisinde 300 Banka Kredileri Hesabının kullanılmayarak 400 Banka Kredileri Hesabından işlem yapıldığı ve 300, 400 no.lu hesaplarla ilişkilendirilmemesi gereken tutarların bu 400 no.lu hesaba kaydedildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
“30 Kısa vadeli iç mali borçlar” başlıklı 231’inci maddesinde, bu grupta izlenen borçlanma işlemlerine ilişkin genel gider ve faizlerin, gruptaki hesaplarla ilgilendirilmeksizin, bütçeye konulan ödeneklerle karşılanması gerektiği düzenlenmiştir.
“300 Banka Kredileri Hesabı” başlıklı kısmında yer alan “Hesabın niteliği” başlıklı 232’nci maddesinde, bu hesabın, kurumca banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilere ilişkin tutarlar ve bu tutarlara eklenen kur farkları ile 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 233’üncü maddede, 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin 300 no.lu hesaba alacak, 400 Banka Kredileri Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
“40 Uzun vadeli iç mali borçlar” başlıklı 300’üncü maddesinde, bu gruptaki hesaplarda izlenen borçlanmalarla ilgili genel gider ve faizlerin bu gruptaki hesaplarla ilgilendirilmeksizin, bütçeye konulan ödeneklerden karşılanması gerektiğinden söz edilmiştir.
“400 Banka kredileri hesabı” başlıklı kısmında yer alan “Hesabın niteliği” başlıklı 301’inci maddesinde; hesabın, kurumun banka ve diğer finans kuruluşlarına olan vadesi bir yıldan fazla borçlarının izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 302’nci maddesinde; İller Bankası veya diğer bankalardan alınan borç tutarlarından vadesi bir yıldan az olan tutarların 300 no.lu hesaba, vadesi sonraki dönemleri ilgilendiren tutarların 400 no.lu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği ve İller Bankasının kurum adına yaptığı işlemlerden doğan alacakların bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedileceği ifade edilmiştir. 400 no.lu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba borç, 300 no.lu hesaba alacak kaydedileceği de belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, vadesi bir yıldan uzun süreli banka ve diğer finans kuruluşlarına olan borçların 400 no.lu hesaba kaydedilmesi, vadesi bir yıldan az olan veya bir yılın altına inenlerin 300 no.lu hesaba kaydının veya aktarmasının yapılması gerekmektedir. Ayrıca bu borçlanmalarla ilgili genel gider ve faizlerin bu gruptaki hesaplarla ilgilendirilmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yılında yapılan toplam 39.092.315,58 TL borç ödeme tutarlarının 300 no.lu hesaba aktarılmadan 400 no.lu hesaptan yapıldığı ve ayrıca borçlanmalara ilişkin genel gider ve faizlerin de 400 no.lu hesaba kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi, banka ve diğer finansman kuruluşlarına olan borçlarının muhasebe kayıtlarının mevzuatın gösterildiği şeklinde yapılmasına özen gösterileceğini belirtmişse de, yapılacak işlemin 2024 mali yılı tablolarına etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, İdarenin, banka ve diğer finans kuruluşlarına olan borçlarının muhasebe kayıtlarını, mevzuatın gösterdiği şekilde yapmaması nedeniyle, 300 ve 400 no.lu hesapların doğru ve güvenilir bilgi içermediği değerlendirilmektedir.