|
ÖZET: Banka kredilerine ilişkin muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesine aykırı tutulması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Bu durum, mali tablolarda banka kredilerinin vade yapısının doğru bir şekilde yansıtılmadığını göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin İller Bankası ve diğer bankalardan aldıkları kredilerin vade sürelerine göre doğru hesaplarda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Kısa vadeli krediler 300 Banka Kredileri Hesabı’nda, uzun vadeli krediler ise 400 Banka Kredileri Hesabı’nda kaydedilmelidir.
Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi’nin İller Bankası AŞ’ye toplam borcunun 74.578.074,25 TL olduğu, bunun 24.179.518,44 TL’sinin vadesinin bir yılın altına düştüğü, geri kalan 50.445.414,18 TL’nin ise daha uzun vadeli olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu tutarların tamamı 400 Banka Kredileri Hesabı’nda izlenmekte, 300 Banka Kredileri Hesabı’nda yer almamaktadır. Bu durum, toplam borç tutarının 46.858,37 TL eksik görünmesine yol açmakta ve mali tabloların doğruluğunu etkilemektedir. Kamu İdaresi, dönemsellik ilkesine uygun olarak mevcut kredi yükümlülüklerini mali tablolarda doğru bir şekilde tasnif edip kaydetmelidir. Cevaplarında dönemsellik kayıtlarının yıl içinde yapıldığı ifade edilse de, bu durumu destekleyen herhangi bir bilgi veya belge sunulmamıştır. Bu eksiklik, mali tabloların güvenilirliğini zedelemekte ve kamu idaresinin finansal durumu hakkında yanıltıcı bilgiler sunmaktadır. |
BULGU: Banka Kredilerine İlişkin Tutarların Muhasebeleştirilmesinde Dönemsellik İlkesine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından banka kredilerine ilişkin muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesine aykırı tutulması nedeniyle banka kredilerinin vade yapısının mali tablolara doğru yansıtılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 300 Banka Kredileri Hesabı’na ilişkin olarak “Hesabın Niteliği” başlıklı 232’nci maddesinde; hesabın kurumca banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilere ilişkin tutarlar ve bu tutarlara eklenen kur farkları ile 400 Banka Kredileri Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 233’üncü maddesinde; 400 Banka Kredileri Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba alacak ve 400 Banka Kredileri Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu idarelerinin İller Bankası ve diğer bankalardan alacakları krediler vadelerine göre 300 Banka Kredileri veya 400 Banka Kredileri Hesaplarının alacağına kaydedilecek, alınan kredilerden vadesi bir yılın altında olanlar veya bir yılın altına düşenler 300 Banka Kredileri Hesabı’nın alacağında, vadesi bir yıldan uzun olanlar 400 Banka Kredileri Hesabı’nın alacağında izlenecektir. Vadesi gelip borcun tamamının ya da taksitinin ödenmesi halinde ise ödenen tutarın anaparaya ilişkin kısmının 300 Banka Kredileri Hesabı’nın borcuna kaydedilerek mali tablolardan çıkartılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin İller Bankası AŞ’ye toplam 74.578.074,25 TL borcu olduğu, bunlardan 2024 yılı sonu itibariyle vadesi bir yılın altına düşen kredi anapara tutarının 24.179.518,44 TL, gelecek yıllara ait kredi anapara tutarının 50.445.414,18 olduğu ancak bunların tamamının 400 Banka Kredileri Hesabı’nda izlendiği ve 300 Banka Kredileri Hesabı’nın Kamu İdaresi bilançosunda yer almadığı ayrıca toplam borç tutarının 46.858,37 TL eksik göründüğü tespit edilmiştir. Bu husus Kamu İdaresinin kredilerinin vade yapısının mali tablolara doğru bir şekilde yansıtılmasına engel teşkil etmektedir.
Kamu idaresi cevabında dönemselliğe ilişkin kayıtların yıl içerisinde yapıldığı belirtilmiş olmakla birlikte cevap ekinde herhangi bir bilgi ve belge sunulmamıştır.
Kamu İdaresi tarafından mevcut kredi yükümlülüklerinin mali tablolarda vade yapılarına uygun bir şekilde tasnif edilerek kaydedilmesi gerekmektedir.