|
ÖZET: Banka teminat mektubunun muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye şirketinin teminat olarak aldığı banka teminat mektubu, 5.500.000,00 TL tutarında olmasına rağmen muhasebe kayıtlarında izlenmemektedir. 1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, muhasebenin temel kavramları ve hesap planı hakkında bilgiler sunmakta, bilanço esasına göre defter tutan gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetlerinin sağlıklı bir şekilde muhasebeleştirilmesini hedeflemektedir.
Tam açıklama ilkesi, mali tabloların kullanıcılarının doğru kararlar alabilmesi için yeterli ve anlaşılır bilgiler içermesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, mali tablolarda yer almayan, ancak karar alma süreçlerini etkileyebilecek olayların da açıklanması gerektiği vurgulanmaktadır. Nazım hesapların işleyişi ile ilgili detaylar sınırlı olsa da, bu hesapların varlık veya kaynakları temsil etmeyen yükümlülüklerin takibi için kullanılması gerektiği değerlendirilmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, şirketin elinde bulundurduğu banka teminat mektubunun muhasebe kayıtlarına eklenmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, ilgili banka teminat mektubunun nazım hesaplara dahil edilerek muhasebe kaydında izlenmeye başlandığını bildirmiştir. Bu durum, muhasebenin temel ilkeleri doğrultusunda teminat mektuplarının kayıt altına alınmasının önemini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Banka Teminat Mektubunun Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından teminat olarak alınan banka teminat mektubunun, muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde, muhasebenin temel kavramlarına, uygulanacak hesap planına ve bu plana ilişkin açıklamalara yer verilmiş olup, bilanço esasına göre defter tutan gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetlerinin ve sonuçlarının sağlıklı ve güvenilir biçimde muhasebeleştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, temel kavramlardan biri olan tam açıklama kavramı, mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kişi ve kuruluşların doğru karar verebilmelerine imkân tanıyacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır olması gerektiğini ifade etmektedir. Ayrıca, yalnızca mali tablo kalemleriyle sınırlı kalınmayıp, mali tablolarda yer almayan ancak karar alma süreçlerini etkileyebilecek muhtemel olayların da açıklanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Aynı Tebliğin ekinde yer alan Tekdüzen Hesap Çerçevesi ve Planında 9. Bölümde Nazım hesaplara yer verilmiştir. Her ne kadar, hesap planında nazım hesapların işleyişi ile ilgili detaylı bilgi verilmese de temel kavramlar gereği ve nazım hesapların hesap planında yer almalarından dolayı şirketin varlık veya kaynakları arasında yer almayan yükümlülüklerin bu hesaplarda takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede şirketin doğrudan varlık ve kaynağı olmayan ancak elinde bulundurduğu banka teminat mektuplarının da nazım hesaplar çerçevesinde takip edilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda yapılan incelemede, Şirketin muhafaza ettiği ve komisyon giderine katlandığı 5.500.000,00 TL tutarındaki bankateminat mektubunun muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, ilgili banka teminat mektubunun nazım hesaplara eklenerek muhasebe kaydında izlenmeye başlandığını bildirmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda açıklanan muhasebenin temel kavramları gereği Şirket tarafından alınan teminat mektuplarının kayıtlarda tutulması gerekmektedir.