ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, belediye şirketinin 7.000 TL’nin üzerindeki ödemeleri finansal kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirmediği ve doğrudan nakit olarak yaptığı tespit edilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355’inci maddesi, bu tür ödemelerin banka veya benzeri finansal kurumlar aracılığıyla belgelenmesini zorunlu kılmakta ve bu yükümlülüğe uymayan işlemler için %10 oranında özel usulsüzlük cezası uygulanacağını belirtmektedir. Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 459 sıra No.lu genel tebliğde, 7.000 TL’yi aşan tahsilat ve ödemelerin aracı finansal kurumlar vasıtasıyla yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

30.11.2024 tarihli tebliğ değişikliği ile bu tutar sınırı 30.000 TL’ye çıkarılmış olsa da, ilgili tarihten sonra bu kapsamda herhangi bir harcama yapılmamıştır. Yapılan incelemelerde, şirketin 2024 yılı mali tablolarında toplam 14.150.030,00 TL tutarında kasadan ödeme yapıldığı, bunun 3.030,00 TL’sinin 7.000 TL’nin altında olduğu, geri kalan 14.147.000,00 TL’nin ise ilgili sınırı aştığı gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, bu durumla ilgili usulsüzlük cezası almamak için gerekli önlemleri almaya başladığını bildirmiştir.

Sonuç olarak, şirketin özel usulsüzlük cezasına maruz kalmaması için ödemelerini banka aracılığıyla gerçekleştirmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

BULGU: Banka ve Finans Kurumları Aracılığıyla Yapılması Zorunlu Olan Ödemelerin Nakit Olarak Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin 2024 yılı içerisinde 7.000 TL’nin üzerinde kasadan yapmış olduğu ödemeleri finansal kuruluş aracılığıyla yapmadığı, doğrudan nakit olarak tebliğe aykırı ödemeler yaptığı tespit edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355’inci maddesinde, tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayanların her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği belirtilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan 459 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin “Tevsik Zorunluluğunun Kapsamı ve Tutarı” başlıklı maddesinde ise, tevsik zorunluluğu kapsamında olanların, kendi aralarında ve tevsik zorunluluğu kapsamında olmayanlarla yapacakları, 7.000 TL’yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemelerini aracı finansal kurumlar kanalıyla yapmaları ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmelerinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

30.11.2024 tarihli 459 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’de (Sıra No: 575) ise, tahsilat ve ödemelerin banka, elektronik ödeme kuruluşları ya da posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu kapsamında belirlenen tutar sınırı, 7.000 TL’den 30.000 TL’ye çıkarılmıştır. Ancak ilgili tarih sonrasında bu kapsamda herhangi bir harcama yapılmamıştır.

Mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde 7.000 TL’yi aşan tüm ödemelerin finansal kurumlar aracılığı ile ödenmesi gerektiği, bu tutarı aşan nakit ödemelerde ise ödenen tutarın %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği anlaşılmaktadır.

Şirketin 2024 yılı mali tabloları incelendiğinde, 100 Kasa hesabından toplamda 14.150.030,00 TL tutarında kasadan ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerden 3.030,00 TL’lik kısmın 7.000 TL’yi aşmadığı, kalan 14.147.000,00 TL’nin ilgili tutarı aştığı görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin usulsüzlük cezası almamak adına gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, işletmenin özel usulsüzlük cezasına muhatap olmaması açısından ödemelerini banka hesabı aracılığıyla yapması gerektiği değerlendirilmektedir.