|
ÖZET: Banka ve kredi kartlarıyla gerçekleştirilen tahsilatların, belirlenen sürelerden önce banka hesaplarına aktarılması ve muhasebe kayıtlarının hatalı bir şekilde tutulması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. İlgili ilçe belediyesi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak, nakit yetersizliği gerekçesiyle tahsilatları zamanından önce aktarmış ve bu durum komisyon/faiz giderlerinin ödenmesine yol açmıştır. Yönetmelik, kamu idarelerinin tahsilat işlemlerinin belirli süreler içinde gerçekleştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Denetim sırasında, idarenin geçmişteki uygulamalarında mevzuatın gerekliliklerini göz ardı ettiği ve bu hatanın farkına varıldığı belirtilmiştir. İdare, 09.04.2025 tarihinde ilgili bankaya talimat vererek, gelecekte komisyon/faiz gideri ödenmemesi için gerekli önlemleri almıştır. Ancak, 2024 yılına ait hatalı muhasebe kayıtlarının düzeltilmediği anlaşılmıştır. İdarenin, tahsilat işlemlerini mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirmesi ve komisyon gideri ödememek için nakit planlaması yapması gerekmektedir. Ayrıca, muhasebe kayıtlarının doğru bir biçimde tutulması için gerekli düzenlemelerin yapılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, ilgili hesapların doğru şekilde işlenmesi ve belgelerin eksiksiz sunulması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Banka ve Kredi Kartlarıyla Yapılan Tahsilatların Süresinden Önce Banka Hesaplarına Aktarılması ve Kayıtlarının Hatalı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin banka kartı ve kredi kartlarıyla tahsil ettiği gelirlerinin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı şekilde nakit yetersizliği gerekçesiyle bankadaki tahsilat hesabına süresinden önce aktarılması suretiyle komisyon/faiz gideri ödenmesine neden olunduğu ve muhasebe kayıtlarının hatalı yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 73’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlara ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için belirtilen usul ve esaslara uyulacağı belirtilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Hususi ödeme şekilleri” kenar başlıklı 41’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, bankaların kamu alacaklarının kredi kartı, banka kartı ve benzeri kartlar ile ödenmesi sırasında kamu borçlusundan komisyon alabileceği; Hazine ve Maliye Bakanlığının, kredi kartı, banka kartı ve benzeri kartlar kullanılmak suretiyle yapılacak ödemelerde komisyon ödenmemesi için kamu alacağının vade tarihinden azami 20 gün öncesine kadar belirlenecek bir sürede ödeme yapılması şartını getirmeye, ödemelerin, komisyonsuz veya komisyon karşılığı yapılma şekillerinden birini veya her ikisini birlikte kullandırmaya yetkili olduğu belirtilmiş; Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Ödeme ve Tahsilat İşlemlerinin Elektronik Ortamda Gerçekleştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar (RG: 18.06.2011/27968)’ın “Banka hesapları” kenar başlıklı 8’inci maddesine, 19.2.2016 tarihli ve 29629 sayılı RG’de yayımlanan Tebliğ’in 5’inci maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrasında, “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, faaliyetleri kapsamında yaptıracakları tahsilat işlemlerinin banka kartı veya kredi kartıyla yapılabilmesi için yurt içinde yerleşik diğer bankaları kullanabilir. Banka kartı ile yapılan tahsilatın azami 7, kredi kartları ile yapılan tahsilatın azami 20 gün içerisinde tahsilat hesabına aktarılması zorunludur.” denilmiş; 10.10.2024 tarihli ve 27968 sayılı RG’de yayınlanan Yönetmelik
şeklinde yapmıştır.
İdare cevabında, geçmiş dönemde banka kartı ve kredi kartları ile yapılan gelirlerin, idarenin nakit yetersizliği ve mevzuattaki zorunluluğun bilinmemesi sebebiyle gününden önce tahsil edildiği; yapılan denetim esnasında yapılan bu işlemin yanlış olduğunun farkına varıldığı; söz konusu işlemin mevzuata uygun olarak yapılması için ilgili bankaya 09.04.2025 tarih ve 4223 sayı numarası ile talimat geçildiği; bu tarihten sonra komisyon/faiz gideri ödenmediği; banka kartı ve kredi kartları ile yapılan gelirlerin gününde hesaplara geçildiği ve muhasebe kayıtlarının da düzgün ve doğru şekilde yapılmasına özen gösterildiği; banka ile yapılan yazışmanın ekte sunulduğu belirtilmekle birlikte; eki belgelerin incelenmesinden 2024 yılında yapılan hatalı muhasebe kayıtlarının düzeltilmediği anlaşılmıştır.
İdarenin, banka kartı ve kredi kartıyla yaptığı tahsilatların, Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Ödeme ve Tahsilat İşlemlerinin Elektronik Ortamda Gerçekleştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen hükümlere uygun şekilde tahsilat hesabına aktarılmasının sağlanması ve bunun için de komisyon gideri ödemesine yol açmayacak şekilde nakit planlamasını yapması; Komisyon gideri bir bütçe gideri olduğu için de ödeme emri belgesi düzenleyip ekine bankaca kesilen komisyon giderine ilişkin belgeyi eklemesi ve muhasebe kaydının ise;
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç | Alacak |
| Giderler hesabı | xx,xx | ||
| Banka hesabı | xx,xx | ||
| Bütçe giderleri hesabı | xx,xx | ||
| Gider yansıtma hesabı | xx,xx |
şeklinde yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.