|
ÖZET: Bankadan yapılan ödemelerin muhasebe kayıtları incelendiğinde, ofis kira ve benzeri giderlerin 102-Bankalar Hesabına alacak, 120-Alıcılar Hesabına ise borç kaydedildiği tespit edilmiştir. 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre, işletmelerin senetsiz alacakları 120-Alıcılar Hesabında izlenmeli ve bu hesap, tahsilat durumuna göre güncellenmelidir. Ayrıca, bankalara yatırılan değerler 102-Bankalar Hesabına borç, çekilen tutarlar ise alacak olarak kaydedilmelidir. Genel Tebliğ, işletmenin yönetim giderlerinin 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedilmesini de öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, bankadan ödenen kira ve genel yönetim giderlerinin yanlış bir şekilde 120-Alıcılar Hesabına borç kaydedildiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, ilk dokuz ayda 1.320.171,41 TL tutarında hatalı muhasebe kaydına yol açmıştır. Sonuç olarak, bu yanlışlık, şirketin mali tablolarının güvenilirliğini zedelemekte ve dönem faaliyet sonuçlarının yanlış hesaplanmasına sebep olmaktadır. Kurum, bu bulgulara ilişkin olarak 2025 yılından itibaren ilgili Genel Tebliğ’e uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmiştir. Kira ve benzeri genel yönetim giderleri için yapılan bankadan ödemelerde, 102-Bankalar Hesabına alacak kaydı yapılmalı ve 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydı uygulanmalıdır. Bu düzenlemeler, muhasebe kayıtlarının doğruluğunu sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bankadan Yapılan Ödemelerin Alıcılar Hesabına Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin muhasebe kayıtlarında, bankadan yapılan ofis kira ve benzeri giderlerin 102- Bankalar Hesabına alacak, karşılığında 120-Alıcılar Hesabına borç kaydı yapıldığı tespit edilmiştir.
1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendine göre; işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetsiz alacakları 120- Alıcılar Hesabında izlenir ve senetsiz alacağın doğması ile bu hesaba borç, tahsil edilmesi halinde (ödemeler, aktarmalar ve hesaben mahsuplar dahil) alacak kaydedilir. Ayrıca; Bankalara para olarak veya hesaben yatırılan değerler 102-Bankalar Hesabına borç, çekilen tutarlar ile üçüncü kişilerce tahsil edildiği anlaşılan çek ve ödeme emirleri bu hesaba alacak kaydedilir.
Aynı Genel Tebliğ’e göre bir işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı da kapsayan muhasebe ve mali işler servisleri giderleri 770- Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, bankadan ödemesi yapılan kira ve benzeri genel yönetim giderlerinin 102-Bankalar Hesabına alacak, karşılığında 120-Alıcılar Hesabına borç kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Bu şekilde ilk 9 ay 11 muhasebe kaydıyla toplamda 1.320.171,41 TL bankadan yapılan ödemeler 120 hesabına borç kaydı yapılarak tahakkuk ettirilmiştir.
Bu durum adı geçen Genel Tebliğ’e aykırı olup 120-Alıcılar Hesabının yani şirketin senetsiz ticari alacakları toplamının olduğundan fazla görünmesine, aynı tutarda şirket faaliyet giderlerinin de eksik olmasına dolayısıyla dönem faaliyet sonucunun yanlış hesaplanmasına neden olmaktadır. Bu haliyle Şirket mali tablolarının hatalı olması nedeni ile doğru ve güvenilir bilgi içermediği değerlendirilmektedir.
Kurum cevabında bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve 2025 yılından itibaren ilgili Genel Tebliğ’e uygun olarak işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak,kira ve benzeri genel yönetim giderleri için bankadan ödeme yapıldığında, 102-Bankalar Hesabına alacak kaydı, karşılığında ise 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydı yapılması gerekmektedir.