|
ÖZET: Başka kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların kontrolü ve bu taşınmazların tahsis amacı dışında kullanılması durumunda belediyeye iade süreçlerinin başlatılmadığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesi, belediyelerin taşınmazlarını belirli şartlarla tahsis edebileceğini ancak bu taşınmazların tahsis amacı dışında kullanılması halinde iptal edileceğini belirtmektedir. Ayrıca, taşınmazların kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamayacağı da vurgulanmaktadır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesi, tahsis amacı dışındaki kullanımların, ilgili kamu idaresinin izni olmaksızın üçüncü kişilere devredilmesi durumunda tahsisin resen kaldırılabileceğini ifade etmektedir. İncelemeler sonucunda, Balçova Mahallesi’ndeki bir taşınmazın, başka bir mahalli idareye 10 yıllığına tahsis edilmesine rağmen, sosyal tesis olarak (anaokulu ve kreş) işletildiği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu taşınmazın tahsisinin iptaline yönelik sürecin başlatıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere tahsis edilen taşınmazların düzenli olarak izlenmesi ve mevzuata aykırı kullanımların tespit edilmesi durumunda tahsis işlemlerinin iptal edilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Başka Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Tahsis Edilen Taşınmazların Kontrolünün ve Tahsis Amacı Dışında Kullanılan Taşınmazların Belediyeye İadesi İçin Gerekli İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından başka bir kamu kurumuna tahsis edilen taşınmazın, tahsis amacı dışında kullanılmasına rağmen iadesi için gerekli süreçlerin başlatılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde belediyelerin, kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahalli idarelere süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edilebileceği, ancak taşınmazın tahsis amacı dışında kullanılması durumunda tahsis işleminin iptal edileceği ifade edilmiştir. Yine aynı maddede devir veya tahsis edilen taşınmazların kamu konutu ve sosyal tesis olarak da kullanılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Tahsisin kaldırılması hususunda 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na dayanılarak çıkarılan ve 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisin kaldırılması” başlıklı 9’uncu maddesinde; taşınmazın tahsis amacı dışında kullanılması veya maliki kamu idaresinin izni olmaksızın üçüncü kişilere kullandırılması durumlarında tahsis işleminin, tahsis yapılan kamu idaresinin görüşü alınmaksızın resen kaldırılabileceği hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan ve 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 4’üncü maddesinde sosyal tesis; kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal tesisler olarak tanımlanmıştır. Bakanlık tarafından yayınlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğlerde de benzer düzenlemeler olduğu görülmektedir. Dolayısıyla kreş ve anaokulları sosyal tesis olarak düzenlenmiştir.
Tüm bu hükümler bir arada değerlendirildiğinde; devir veya tahsis edilen taşınmazların, tahsis yapılan mahalli idare tarafından kreş ve anaokulu olarak kullanılması mümkün bulunmamaktadır. Bu durumda tahsis işlemi, tahsis yapılan kamu idaresinin görüşü alınmaksızın resen kaldırılabilecektir.
Yapılan incelemede, İdarenin mülkiyetindeki Balçova Mahallesinde bulunan taşınmazın, 08.05.2019 tarih ve 79/2019 sayılı Belediye Meclis Kararı ile “kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere” 10 yıllığına başka bir mahalli idareye tahsis edildiği, bu taşınmazın, tahsis yapılan idare tarafından sosyal tesis olarak (anaokulu ve kreş) işletildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında özetle, bulgu konusu taşınmazın tahsisinin iptaline ilişkin sürecin başlatıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların takibinin düzenli olarak yapılması ve mevzuata aykırı kullanımların tespit edilmesi halinde tahsis işlemlerinin iptal edilmesi gerekmektedir.